Επιδεινώθηκε η ποιότητα των χαρτοφυλακίων δανείων των τραπεζών κατά το πρώτο τρίμηνο του 2010, αποτέλεσμα της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών τραπεζών, ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων για το σύνολο των τραπεζών ανήλθε στο τέλος Μαρτίου λίγο υψηλότερα από 8% έναντι 7,7% που ήταν στο τέλος του 2009. Η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για την επόμενη διετία που έχουν να διαχειριστούν οι εμπορικές τράπεζες και η αποτελεσματικότητά τους στο μέτωπο αυτό θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον τους. Μια μεγάλη αύξηση των καθυστερήσεων τα επόμενα χρόνια θα ροκάνιζε την κεφαλαιακή βάση τους, εξέλιξη που θα οδηγούσε ορισμένες, τις πιο αδύναμες, στην αναζήτηση πρόσθετων κεφαλαίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι για την αντιμετώπιση της αύξησης των καθυστερήσεων, οι μεγάλες εμπορικές τράπεζες (Εθνική, Eurobank, Alpha και Πειραιώς) προχώρησαν στο πρώτο τρίμηνο στη διενέργεια προβλέψεων ύψους 1 δισ. ευρώ, κίνηση που είχε άμεση επίπτωση στην κερδοφορία τους. Ωστόσο όσο βυθίζεται στην ύφεση η οικονομία τόσο θα περιορίζονται τα προ προβλέψεων κέρδη, τα οποία δεν θα επαρκούν για την κάλυψη των προβληματικών δανείων, με αναπόδραστο αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της κεφαλαιακής βάσης.
Δεδομένης της δύσκολης συγκυρίας, η εξεύρεση πρόσθετων κεφαλαίων δεν θα είναι εύκολη υπόθεση: η δημιουργία του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας έρχεται να απαντήσει στις ανησυχίες αυτές και να διασφαλίσει ότι σε κάθε περίπτωση η σταθερότητα του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι εξασφαλισμένη.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι το ποια θα είναι η έκταση και το βάθος της ύφεσης η οποία θα προσδιορίσει την εξέλιξη των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στελέχη τραπεζών εκτιμούν ότι τα προβληματικά δάνεια θα αυξηθούν τόσο την εφετινή χρονιά όσο και τους πρώτους μήνες του 2011, ωστόσο σημειώνουν ότι ο ρυθμός θα είναι επιβραδυνόμενος. Τονίζουν ότι τις πιέσεις θα αμβλύνουν τα προγράμματα αναχρηματοδότησης που εφαρμόζονται και τα οποία θα βοηθήσουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά να αντεπεξέλθουν με μεγαλύτερη άνεση στις υποχρεώσεις τους. Περισσότερο συντηρητική στις εκτιμήσεις της είναι η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ). Στελέχη της κεντρικής τράπεζας εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια οι τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες με την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, θεωρώντας ότι ισχυρότερες πιέσεις θα δεχθούν οι μικρού μεγέθους τράπεζες. Εκτιμούν ότι ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα ανέλθει στο υψηλότερο σημείο στις αρχές του 2012 προσθέτοντας όμως ότι ο ρυθμός αύξησης των καθυστερήσεων θα είναι μειούμενος. Ο διοικητής της ΤτΕ, Γεώργιος Προβόπουλος, πάντως εμφανίζεται αισιόδοξος για την κατάσταση των τραπεζών και για τις αντοχές τους στην αντιμετώπιση της κρίσης. Σε πρόσφατη παρέμβασή του σημείωσε ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εισήλθε στην κρίση έχοντας εύρωστα μεγέθη, με δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας κοντά στο 12%, ενώ στο ξεκίνημα της κρίσης είχε πλεονάζοντα κεφάλαια ύψους 10 δισ. δημιουργώντας ένα μαξιλάρι ασφαλείας. Τα κεφάλαια αυτά επαρκούν πλήρως ώστε να καλυφθεί τυχόν διάβρωση της κεφαλαιακής βάσης εξαιτίας της κρίσης, σημείωσε.
Γιαννης Παπαδογιαννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή
