Αντιμέτωπες με τη μεγαλύτερη πρόκληση από την απελευθέρωση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος βρίσκονται οι διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών: τον κίνδυνο ρευστότητας.
Παρά το γεγονός ότι οι οικονομίες σε Ευρώπη και ΗΠΑ εισέρχονται σταδιακά σε τροχιά ανάκαμψης, οι εγχώριες τράπεζες και ευρύτερα η οικονομία κινδυνεύουν με τα χειρότερα, αποτέλεσμα της οριακής δημοσιονομικής κατάστασης και της κατάρρευσης της αξιοπιστίας της χώρας. Επιτελικά στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι από εδώ και πέρα πρέπει καθημερινά, με πειθαρχία, αποφασιστικότητα και συνέπεια να εργαστούμε για την υλοποίηση του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης και την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που έχουν τεθεί από την κυβέρνηση. Πρέπει πάση θυσία να πείσουμε τις αγορές ώστε να εκτονωθούν οι πιέσεις και να πάρουμε βαθιές ανάσες. Προειδοποιούν ότι αν δεν δώσουμε τα απαραίτητα δείγματα γραφής, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να παρασυρθούμε από μια δίνη πρωτοφανούς έντασης με απρόβλεπτη κατάληξη.
Aντανακλαστικά
Οι διοικήσεις των εγχώριων τραπεζών, επιδεικνύοντας υψηλά αντανακλαστικά στις μεταβαλλόμενες συνθήκες, κατόρθωσαν το 2009 να ενισχύσουν τη ρευστότητα, αλλά και την κεφαλαιακή τους επάρκεια θωρακίζοντας τις γραμμές άμυνας.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι εύθραυστη και οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται από την ύφεση που πλήττει την οικονομία και κυρίως την αδυναμία του Δημοσίου να ανακτήσει την αξιοπιστία του: τόσο την περασμένη Πέμπτη που ανακοινώθηκε το νέο πρόγραμμα όσο και την Παρασκευή, το spread συνέχισε να διευρύνεται και το χρηματιστήριο δέχθηκε έντονες πιέσεις.
Λαϊκισμός
Μόνον ανεύθυνες φωνές λαϊκισμού ή φωνές που δεν κατανοούν την πραγματικότητα μπορούν να αποδώσουν τις πιέσεις αυτές σε κερδοσκοπικές κινήσεις. Δεν είναι η κερδοσκοπία η δύναμη που εξασθενίζει την ελληνική οικονομία, αλλά η αδυναμία της που προσελκύει (και) κερδοσκοπικές δυνάμεις.
Η μεγαλύτερη εστία κινδύνου και αποσταθεροποίησης για τη χώρα είναι η απόλυτη σύγχυση και η αδυναμία της πολιτικής ηγεσίας να κατανοήσει τη φύση των προβλημάτων. Είτε εξαιτίας ανευθυνότητας είτε επικίνδυνης -για κυβερνήτες- άγνοιας, η χώρα καθημερινά… αυτοπυροβολείται.
Η ιδέα για τη φορολόγηση των καταθέσεων και την αξιοποίησή τους ως «πόθεν έσχες» οδήγησε σε εκροή καταθέσεων που μπορεί να φτάνει τα 15 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση νομοθετεί για τη ρύθμιση των ενήμερων υποχρεώσεων, αγνοώντας ότι οι αποπληρωμές των παλαιών δανείων παρέχουν στις τράπεζες την αναγκαία ρευστότητα να χορηγούν νέα δάνεια. Την ημέρα που η ελληνική κυβέρνηση εκδίδει ομόλογα, ο υπουργός Εργασίας δηλώνει ότι δεν υπάρχει… σάλιο. Μία ημέρα μετά, ο ίδιος υπουργός δηλώνει ότι η ανεργία θα προσεγγίσει το 20%.
Κερασάκι στην τούρτα και δηλωτικό της επικρατούσας νοοτροπίας αποτέλεσε η διακομματική, από ΠΑΣΟΚ και Ν. Δ., ψήφιση του νομοσχεδίου για τη ρύθμιση των υποχρεώσεων επιχειρήσεων και επαγγελματιών. Τα κόμματα εξουσίας φαίνεται να συμφωνούν στο ότι για όλα φταίνε οι τράπεζες: δεν αγνόησαν μόνο την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία προειδοποίησε ότι το νομοσχέδιο θα οδηγήσει σε αύξηση των επιτοκίων, μείωση της ρευστότητας με επιπτώσεις ακόμη και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά ακόμη και τις πιο επικριτικές επισημάνσεις της ΕΚΤ.
Χαρακτηριστικό του παραλογισμού είναι ότι ενώ η κυβέρνηση απαγορεύει στις τράπεζες να πραγματοποιούν κατασχέσεις σε κακοπληρωτές, θεσπίζει τη δυνατότητα του Δημοσίου να πραγματοποιεί κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων φοροφυγάδων!
Εναλλακτικά σχέδια ενόψει
Το 2009, με ομολογιακές εκδόσεις, προσελκύοντας καταθέσεις και κάνοντας χρήση των έκτακτων χρηματοδοτικών μέτρων της ΕΚΤ, οι τράπεζες βελτίωσαν αποφασιστικά τη ρευστότητά τους. Παράλληλα, με αυξήσεις κεφαλαίου τόνωσαν την κεφαλαιακή επάρκεια. Ετσι, σήμερα οι εγχώριες τράπεζες υπερτερούν των ευρωπαϊκών. Αν και οι τρόποι αυτόνομης αντίδρασης, εάν το Δημόσιο δεν κατορθώσει να ανακτήσει την αξιοπιστία του, είναι περιορισμένοι, οι εγχώριες τράπεζες προετοιμάζονται νυχθημερόν για να αντιμετωπίσουν το δεύτερο κύμα των επιπτώσεων και καταρτίζουν εναλλακτικά σχέδια.
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή
Γιαννης Παπαδογιαννης
