Τη μεγάλη ικανότητα προσαρμογής των Ελλήνων πλοιοκτητών ακόμα και στις πιο απαιτητικές συνθήκες υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο κ. Αλέξανδρος Τουρκολιάς, γενικός διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής του Ομίλου Εθνικής Τράπεζας. Η έγκαιρη ανάγνωση των μηνυμάτων και η άμεση προσαρμογή της στις απαιτήσεις των καιρών, ήταν και παραμένει το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνόκτητης ναυτιλίας, υπογραμμίζει ο κ. Τουρκολιάς. Σημειώνει ότι η κατάσταση στη ναυτιλία παραμένει δύσκολη, προσθέτοντας ότι απαιτείται μεγαλύτερη διάχυση της ζήτησης στις δυτικές οικονομίες και σημαντική αύξηση του διεθνούς εμπορίου, για την ανάκαμψη της αγοράς.
– Πώς διαμορφώνονται οι συνθήκες για την ελληνική ναυτιλία σήμερα, ένα χρόνο μετά το ξέσπασμα της κρίσης;
– Η απότομη πτώση της μεταφορικής δραστηριότητας κυρίως το τέταρτο τρίμηνο του 2008 και το πρώτο εξάμηνο του 2009 οδήγησε τις ναυλαγορές σε πολύ χαμηλά επίπεδα, μετατρέποντας ουσιαστικά σε ζημιογόνο την όλη δραστηριότητα. Η κατάσταση αυτή χειροτέρευσε με τις παραδόσεις πλοίων όλων των κατηγοριών, οι οποίες προκάλεσαν έντονη ανισορροπία και πρόβλημα υπερπροσφοράς, λόγω των παραγγελιών που είχαν τοποθετηθεί το 2006 και 2007, όταν η παγκόσμια οικονομία αναπτυσσόταν με ρυθμούς άνω του 5%. Αυτή η πτωτική πορεία αναχαιτίστηκε στην αγορά του ξηρού φορτίου στο δεύτερο μισό του τρέχοντος έτους, με την αγορά σήμερα να βρίσκεται στα επίπεδα των 3.500 – 4.500 μονάδων. Η ανάκαμψη αυτή προήλθε από τη ζήτηση των ασιατικών χωρών για πρώτες ύλες και εμπορεύματα, που στηρίχθηκε στη ρευστότητα των κυβερνήσεων αυτών των χωρών, στοχεύοντας είτε σε αναπλήρωση αποθεμάτων είτε σε επενδύσεις υποδομών. Επί του παρόντος, οι συνθήκες διαγράφονται θετικότερες για την πορεία της ελληνικής ναυτιλίας στα πλοία ξηρού φορτίου, αλλά είναι δύσκολο να υπάρχει σταθερή προοπτική με δεδομένο το κύμα παραδόσεων που αναμένεται το 2010 σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες πλοίων. Υποφέρουν οι πλοιοκτήτες που τοποθέτησαν παραγγελίες με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και πολλές φορές σε κερδοσκοπική βάση. Ταυτόχρονα όμως, σημαντικές ευκαιρίες αναμένονται για εκείνους που διαθέτουν ισχυρή ρευστότητα, χαμηλή μόχλευση, εάν και εφόσον τα επίπεδα τιμών αρχίζουν να προσαρμόζονται και να δικαιολογούνται από τους σημερινούς προσφερόμενους ναύλους. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται μεγαλύτερη διάχυση της ζήτησης στις δυτικές οικονομίες και σημαντική ανάκαμψη του διεθνούς εμπορίου.
– Ποιες είναι οι εκτιμήσεις για την πορεία του κλάδου; Ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν τις εξελίξεις;
– Σε ένα περιβάλλον με έντονη μεταβλητότητα όπως το σημερινό, είναι πολύ δύσκολο να γίνει η οποιαδήποτε πρόβλεψη. Θεωρώ ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη πέραν του εξαμήνου είναι παρακινδυνευμένη. Πέρα από τη ζήτηση στις αναπτυσσόμενες χώρες και κυρίως της Κίνας για πρώτες ύλες, η ελληνική ναυτιλία θα μπορέσει να ικανοποιήσει περαιτέρω ανάγκες, όταν και εφόσον η κατανάλωση αρχίσει να βελτιώνεται. Επιπρόσθετα, η προσαρμογή του βιβλίου των παραγγελιών που χτίστηκε κυρίως το 2006 και 2007 κάτω από άλλες συνθήκες και με πολύ διαφορετικές προβλέψεις για το μέλλον της οικονομίας είναι αναγκαία και επιτακτική. Αναμένω λοιπόν αύξηση ακυρώσεων και διαλύσεων την επόμενη περίοδο, ακύρωση κυρίως των κερδοσκοπικών παραγγελιών και διαλύσεις των γηραιότερων πλοίων άνω των 20 ετών καθώς και αυτών που καθορίζουν οι νέοι περιβαλλοντικοί κανόνες.
– Στο περιβάλλον αυτό ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι Ελληνες πλοιοκτήτες;
– Η ελληνόκτητη ναυτιλία, παρά τον πολύ σκληρό ανταγωνισμό από την Ανατολή, διατηρεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία της και αντιπροσωπεύει πάνω από το 15% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Σημαντική εξέλιξη ήταν και η ανανέωση του στόλου, με αποτέλεσμα ο μέσος όρος ηλικίας να μειωθεί στα 12 έτη, έναντι 20 το 2000 και 13 του παγκοσμίου στόλου. Το μεγαλύτερο ζήτημα για τους Ελληνες πλοιοκτήτες αυτή τη στιγμή είναι η διαχείριση των παραγγελιών σε νέα πλοία. Η απότομη διόρθωση των αγορών από τον Σεπτέμβριο του 2008, βρήκε τους περισσότερους πλοιοκτήτες εκτεθειμένους σε ένα επιδεινούμενο περιβάλλον με σημαντικό αριθμό ανεκτέλεστων παραγγελιών νέων πλοίων που έφθανε το 50% του υφιστάμενου στόλου. Επίσης, οι Ελληνες πλοιοκτήτες έχουν να αντιμετωπίσουν και τον πολύ σκληρό ανταγωνισμό από τους Ασιάτες πλοιοκτήτες, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις απολαμβάνουν τόσο την κυβερνητική υποστήριξη όσο και ευνοϊκή πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση. Ακόμα έχουν να αντιμετωπίσουν και τις επιθετικές πολιτικές των μεγάλων εξαγωγικών εταιρειών εμπορευμάτων, οι οποίες προσπαθούν να ελέγξουν τους ναύλους αλλά και τους όγκους που μεταφέρονται. Σημαντικό θέμα είναι και η υψηλή εξάρτηση της ανάπτυξης της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας από την ανάπτυξη των νέων οικονομιών και ιδίως της Κίνας. Ωστόσο, οι Ελληνες πλοιοκτήτες έχουν δείξει ιστορικά ιδιαίτερη ικανότητα προσαρμογής στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον. Η έγκαιρη ανάγνωση των μηνυμάτων και η άμεση προσαρμογή της στις απαιτήσεις των καιρών, ήταν και παραμένει το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνόκτητης ναυτιλίας.
«Στηρίζουμε τους συνεπείς πελάτες μας»
– H νέα διοίκηση στην Εθνική Τράπεζα θα επιφέρει αλλαγές στη στρατηγική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στη ναυτιλία;
– Η στρατηγική που ακολουθείται από την Εθνική Τράπεζα για τη στήριξη της ελληνικής ναυτιλίας, κρινόμενη εκ του αποτελέσματος, τα 13 τελευταία χρόνια, χαρακτηρίζεται από ποιοτική ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου, αποδοτικές σχέσεις με την πελατεία, ελάχιστες επισφάλειες και, το κυριότερο, αποτελεί ένα ακόμη βήμα για τη διεθνοποίηση της τράπεζάς μας. Η απονομή της τιμητικής διάκρισης της καλύτερης τράπεζας που χρηματοδοτεί την ελληνική ναυτιλία στην Εθνική Τράπεζα από τον έγκριτο οργανισμό Lloyds List, αποτελεί μία ακόμη επιβεβαίωση της ορθολογικής προσέγγισης και στρατηγικής μας στη ναυτιλία. Τα τελευταία δύο, δύσκολα για τη ναυτιλία, χρόνια η στρατηγική μας χαρακτηρίζεται τόσο από τη στήριξη των συνεπών παραδοσιακών πελατών μας όσο και από την περαιτέρω διεύρυνση των σχέσεών μας με πελάτες μεγάλης εμβέλειας που επιθυμούν τη συνεργασία μας. Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι η στρατηγική αυτή θα συνεχίσει να υλοποιείται και από τη νέα Διοίκηση των κ. Β. Ράπανου και Α. Ταμβακάκη που έχουν τα εχέγγυα, την πείρα αλλά και την ισχυρή βούληση να στηρίζουν κάθε προσπάθεια που θα συμβάλει στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας, γνωρίζοντας άριστα τη συμβολή της ελληνικής ναυτιλίας στην οικονομία του τόπου μας.
Γιαννης Παπαδογιάννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή
