Δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής θύελλας στην εφετινή διάσκεψη του ΔΝΤ που πραγματοποιείται στην Κωνσταντινούπολη επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία για την επάνοδο της παγκόσμιας οικονομίας σε ανοδική τροχιά. Δύο είναι τα βασικά θέματα που απασχολούν τη φετινή διάσκεψη.
Το πρώτο είναι η κατάσταση των οικονομιών και η δυνατότητα διατήρησης της θετικής τάσης τους που σταδιακά διαγράφεται. Οπως τονίστηκε, προϋπόθεση για την επιστροφή και την διατήρηση της παγκόσμιας οικονομίας σε ανοδική τροχιά είναι οι μεγάλες αναδυόμενες αγορές, όπως Κίνα, Ινδία και Βραζιλία. Αυτές καλούνται να αναπτύξουν τις εσωτερικές αγορές, να αποταμιεύουν λιγότερο και να καταναλώνουν περισσότερο αντικαθιστώντας εν μέρει τον ρόλο των ΗΠΑ, οι καταναλωτικές δαπάνες της οποίας είχαν τροφοδοτήσει την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας τα προηγούμενα χρόνια. Διχασμένες είναι οι απόψεις για το αν οι οικονομίες έχουν επιστρέψει σε μια πορεία ανάπτυξης ή αν μπροστά μας υπάρχουν και νέες αναταράξεις. Αυτό που ανησυχεί τους πάντες είναι η υπερθέρμανση των αγορών, η οποία θεωρείται ότι δεν δικαιολογείται βάσει των οικονομικών δεδομένων. Η απότομη άνοδος των αγορών δημιουργεί τον κίνδυνο δημιουργίας νέας φούσκας, με κίνδυνο οι αγορές να λειτουργήσουν αποσταθεροποιητικά σε μια κρίσιμη στιγμή για τις οικονομίες.
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις εφετινές εργασίες του ΔΝΤ είναι η νέα αρχιτεκτονική του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ολοι συμφωνούν ότι οι εποπτικές απαιτήσεις τα επόμενα χρόνια θα είναι αυστηρότερες, ωστόσο αναζητείται μια λύση ώστε από τη μια πλευρά οι τράπεζες να μη δεσμεύουν πολλά κεφάλαια στις ανοδικές φάσεις του οικονομικού κύκλου, αλλά ταυτόχρονα να υπάρχουν μηχανισμοί ώστε να εξασφαλίζουν επαρκή κεφαλαιακή βάση στις καθοδικές φάσεις του οικονομικού κύκλου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε στο πλαίσιο της κοινής συνεδρίασής του με την Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ διεκδικεί ανοιχτά περισσότερες εξουσίες και πόρους, ώστε να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει αντίστοιχες παγκόσμιες κρίσεις στο μέλλον. Ο διεθνής οργανισμός έχει προειδοποιήσει ότι θα χρειαστεί μία ευρύτερη δικαιοδοσία για την αντιμετώπιση ορισμένων προβλημάτων με πιο αποτελεσματικό τρόπο.
«Αυτή η κρίση είχε πολύ μικρή σχέση με τους τρέχουσες συναλλαγές και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, που βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών του Ταμείου», τόνισε με νόημα ο διευθυντής του ΔΝΤ, Ντομινίκ Στρος-Καν. Οπως δήλωσε, οι εξουσίες του οργανισμού χρειάζονται αναθεώρηση, καθώς θα πρέπει να μπορεί να αξιολογεί όλα τα μέτρα που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα. «Σε μία εποχή κεφαλαιακών ροών υψηλού όγκου και ταχύτητας, που μπορούν να επεκταθούν σε κάθε γωνία του κόσμου, χρειαζόμαστε διεύρυνση των εξουσιών μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Στρος-Καν.
Η συνάντηση των δύο οργανισμών ακολουθεί τη σύνοδο κορυφής των G20, κατά την οποία οι ηγέτες των μεγαλύτερων χωρών αποφάσισαν να αναθέσουν το έργο καθοδήγησης της παγκόσμιας οικονομίας σε βιώσιμη ανάπτυξη στο ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα. Το συνεδριακό κέντρο στην Κωνσταντινούπολη φυλασσόταν με κανόνες υψίστης ασφαλείας, με τους διαδηλωτές να κρατούνται μακριά από την τοποθεσία. Ωστόσο, σε ένα κοντινό εμπορικό κέντρο, εκατοντάδες διαδηλωτές εκτόξευσαν πέτρες προς τις αστυνομικές δυνάμεις, ενώ ορισμένοι κουκουλοφόροι έσπασαν τα παράθυρα ενός εστιατορίου McDonalds και αρκετών τουρκικών και ξένων τραπεζών.
Γιαννης Παπαδογιαννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.