Μπορεί οι τράπεζες, επιμένοντας στο κυνήγι των εντυπώσεων, να μην έχουν προχωρήσει στην αναθεώρηση των φιλόδοξων επιχειρησιακών σχεδίων τους, ωστόσο, οι παραδοχές βάσει των οποίων στηρίχτηκε ο σχεδιασμός τους, η αύξηση του ΑΕΠ και οι ρυθμοί πιστωτικής επέκτασης, έχουν ανατραπεί ριζικά.
Το επιχειρησιακό σχέδιο της Εθνικής Τράπεζας για την περίοδο 2007 – 2009 βασίζεται στην παραδοχή ότι ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ σε ετήσια βάση θα διαμορφωθεί στο 3,7% κατά μέσο όρο, ενώ προβλέπει ότι η διείσδυση των τραπεζικών εργασιών (δάνεια) ως ποσοστό του ΑΕΠ θα ανέλθουν στο 110% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος της φετινής χρονιάς.
Το επιχειρησιακό σχέδιο της Τράπεζας Πειραιώς για την περίοδο 2007 – 2010 είχε βασιστεί στην παραδοχή ότι το 2008 το ΑΕΠ θα αυξανόταν κατά 4%, το 2009 ο πήχυς ήταν ακόμα υψηλότερος εκτιμώντας ότι η αύξηση του ΑΕΠ θα ανέλθει στο 4,1%, ενώ για το 2010 η παραδοχή της τράπεζας ήταν ότι ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης θα διαμορφωθεί στο 3,9%. Σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη των τραπεζικών εργασιών, η Πειραιώς προέβλεπε ότι οι χορηγήσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ θα ανέρχονταν στο 101% το 2008, στο 109% το 2009 και στο 116% το 2010.
Σε ανάλογες παραδοχές, για την ανάπτυξη της εγχώριας οικονομίας και των τραπεζικών εργασιών, βασίστηκε και το επιχειρησιακό σχέδιο της Alpha Bank για την περίοδο 2007 – 2010 το οποίο προέβλεπε ότι η μέση αύξηση των κερδών ανά μετοχή της τράπεζας θα ανερχόταν στο 23% σε μέσα ετήσια επίπεδα.
Τα θεμέλια του οικοδομήματος στο οποίο στηρίζονται οι προβλέψεις για τα μελλοντικά κέρδη των τραπεζών είχαν διαβρωθεί από… πέρυσι! Το 2008 ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 2,9% αισθητά χαμηλότερα της πρόβλεψης της ΕΤΕ για μέσο ρυθμό αύξησης 3,7% και της Πειραιώς που προεξοφλούσε ρυθμό ανάπτυξης 4%. Για τη διετία 2009 – 2010 οι προβλέψεις των τραπεζών για ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ κοντά στο 4% βρίσκονται πλέον εκτός πραγματικότητας: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ανακοίνωσε χθες τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις της για την πορεία της ελληνικής οικονομίας προβλέπει μόνο οριακή αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,2% για τη φετινή χρονιά και μικρή μόνο αύξηση κατά 0,7% για το 2010.
Τα επιχειρησιακά σχέδια των τραπεζών δεν ανατρέπονται μόνο λόγω της ανώμαλης προσγείωσης της εγχώριας οικονομίας: ακόμα μεγαλύτερη είναι η πίεση από την καθίζηση των οικονομιών στη ΝΑ Ευρώπη (όπου οι τράπεζες προσδοκούσαν μεγάλα κέρδη) αλλά και την ανατροπή των ευνοϊκών συνθηκών στη διατραπεζική αγορά από την οποία αντλούσαν ρευστότητα χρηματοδοτώντας την ανάπτυξή τους.
Ωστόσο, παρά τη ραγδαία επιδείνωση των μακροοικονομικών και γενικότερων συνθηκών οι τράπεζες, με εξαίρεση τη Eurobank και τις κυπριακές Τράπεζα Κύπρου και Marfin Popular Bank που προχώρησαν σε μερική αναθεώρηση των στόχων τους, οι υπόλοιπες δεν έχουν αναθεωρήσει τη στοχοθεσία τους. Θεωρητικά οι τράπεζες προβλέπουν κέρδη… δισεκατομμυρίων για το 2009 και το 2010. Ομως πρόκειται για προβλέψεις που δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη και δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα η οποία αποτυπώνεται στη βίαιη προσαρμογή των αποτιμήσεων των τραπεζών στο νέο περιβάλλον.
Ετσι, τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του δείκτη τιμή προς κέρδη (P/E) με τον οποίο διαπραγματεύονται οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών -η Εθνική διαπραγματεύεται με δείκτη 3,2%, η Eurobank 2,9%, η Alpha 3,6% και η Πειραιώς 2,9%- δεν συγκινούν κανέναν: οι επενδυτές δεν φαίνεται να πιστεύουν ότι οι τράπεζες μπορούν, στο σημερινό περιβάλλον, να διατηρήσουν την κερδοφορία τους. Πολύ περισσότερο να πετύχουν τους στόχους των ιδιαίτερα φιλόδοξων επιχειρησιακών σχεδίων που καταρτίσθηκαν στις ημέρες της ευφορίας.
Γιαννης Παπαδογιαννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.
