Σε μικρούς παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας φιλοδοξούν να μετατραπούν χιλιάδες συμπολίτες μας. Η προοπτική επιχειρηματικής δράσης -με εύκολη τραπεζική χρηματοδότηση, γενναίες επιχορηγήσεις και εξασφαλισμένα έσοδα- στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων έχει προκαλέσει ενθουσιασμό. Κληρονόμοι αγροτεμαχίων ασήμαντης αξίας, κάτοχοι εκτάσεων χωρίς δυνατότητα εμπορικής ή
οικιστικής ανάπτυξης, αγρότες που κουράστηκαν από την παραδοσιακή καλλιέργεια και φιλόδοξοι επιχειρηματίες σχηματίζουν ουρές στις τράπεζες προκειμένου να εξασφαλίσουν το δάνειο που θα τους μετατρέψει σε μικρούς παραγωγούς ρεύματος. Το αμόκ για τα φωτοβολταϊκά θυμίζει τα θρυλικά video club όπου στα τέλη της δεκαετίας του 1980 η έλευση του video δημιούργησε τεράστιες προσδοκίες και χιλιάδες έσπευσαν να τις εκμεταλλευτούν. Δεκάδες μικρά καταστήματα ενοικίασης βιντεοταινιών ξεφύτρωναν καθημερινά σε κάθε γειτονιά και για λίγο σχηματίστηκε η εντύπωση ότι οι μισοί Ελληνες θα νοίκιαζαν στους άλλους μισούς βιντεοταινίες!
Καθημερινά εκατοντάδες υποψήφιοι επενδυτές απευθύνοται στις τράπεζες ώστε να ενημερωθούν για τις διαδικασίες και τις ευκαιρίες επένδυσης σε φωτοβολταϊκά συστήματα, ενώ δεκάδες υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης. Σήμερα οι περισσότερες τράπεζες προσφέρουν ολοκληρωμένες λύσεις για τη χρηματοδότηση επένδυσης σε φωτοβολταϊκά συστήματα, είτε αυτά εντάσσονται σε αναπτυξιακά προγράμματα είτε καλύπτονται εξ ολοκλήρου από ίδια κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό.
Μοναδική προϋπόθεση για να ξεκινήσει ο ενδιαφερόμενος τις διαδικασίες είναι να έχει εξασφαλίσει άδεια από την αρμόδια νομαρχία ότι μπορούν να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκά συστήματα στην έκταση που θα αξιοποιηθεί. Η διάρκεια της χρηματοδότησης φτάνει τα 10 χρόνια και ως εξασφάλιση η τράπεζα ζητεί την εκχώρηση της σύμβασης πώλησης του ρεύματος στον ΔΕΣΜΗΕ.
Φυσικά, δεν αρκεί να έχει κανείς μια έκταση για να γίνει παραγωγός ρεύματος. Μια έκταση μπορεί να αξιοποιηθεί για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων μόνο αν ικανοποιούνται κάποιες προϋποθέσεις που αφορούν την κλίση του εδάφους, τον προσανατολισμό της έκτασης, τη μορφολογία και την ηλιοφάνεια της περιοχής. Η απόδοση της επένδυσης, δηλαδή η παραγωγή ρεύματος, δεν είναι ίδια σε όλη την Ελλάδα, αφού εξαρτάται από την ηλιοφάνεια: Η μέση ετήσια ηλιοφάνεια στην Κρήτη είναι πολύ διαφορετική αυτής του νομού Εβρου, όπως και της Ρόδου σε σχέση με αυτήν της Κέρκυρας.
Το μεγάλο δέλεαρ είναι οι γενναίες επιχορηγήσεις που δίνονται για την επένδυση και το συμβόλαιο που εξασφαλίζει την πώληση του παραγόμενου ρεύματος για 10 χρόνια (με δυνατότητα ανανέωσής του για 10 ακόμα) σε τιμή λίαν υψηλή. Ο συνδυασμός αυτός δημιουργεί πραγματική επιχειρηματική ευκαιρία με εξαιρετικά περιορισμένο κίνδυνο. Στελέχη τραπεζών παρομοιάζουν την επένδυση σε φωτοβολταϊκά συστήματα με επένδυση σταθερού εισοδήματος. Επιπλέον πρόκειται για επένδυση φιλική προς το περιβάλλον χωρίς απαιτήσεις σε υποδομές και κατά συνέπεια – τουλάχιστον θεωρητικά- δεν πρόκειται να συναντήσει μεγάλα γραφειοκρατικά εμπόδια. Ωστόσο, την ευκαιρία αυτή δεν μπορούν να εκμεταλλευτούν οι πάντες αλλά μόνο όσοι την εντόπισαν νωρίς: κυρίως επιχειρηματικοί όμιλοι και εξειδικευμένοι επιστήμονες που έζησαν τη γέννηση της νέας αγοράς.
Ηδη έχουν κατατεθεί αιτήσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων που υπερκαλύπτουν τον εθνικό στόχο για την εγκατάσταση συστημάτων ισχύος 500 MV, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιδοτήσεις δεν θα έχουν συνέχεια. Υπογραμμίζεται ότι η ελκυστικότητα της επένδυσης είναι αποτέλεσμα της επιδότησης. Δίχως την επιδότηση τα φωτοβολταϊκά προσφέρουν χαμηλές αποδόσεις, και μάλιστα με τον κίνδυνο η ανάπτυξη της τεχνολογίας να φέρει νέας γενιάς συστήματα που θα κοστίζουν λιγότερο και θα είναι μεγαλύτερης παραγωγικής ισχύος.
Ωστόσο, η υπερκάλυψη του εθνικού στόχου δεν σημαίνει ότι έχουν χαθεί όλες οι ευκαιρίες για επιχειρηματική δράση. Οπως σημειώνουν στελέχη τραπεζών, υπάρχει υπερβολική συγκέντρωση αιτήσεων σε περιοχές υψηλής ηλιοφάνειας, όπως η Κρήτη και η Πελοπόνησος, ενώ άλλες περιοχές με μικρότερο βαθμό ηλιοφάνειας βρίσκονται στο περιθώριο. «Είναι μάλλον απίθανο η κυβέρνηση να διοχετεύσει το σύνολο των επιχορηγήσεων σε 2-3 γεωγραφικές περιοχές, αλλά θα προχωρήσει σε μια περισσότερο ισόρροπη κατανομή των πόρων στην περιφέρεια» σημειώνουν. Με άλλα λόγια, δεν θα ικανοποιηθεί παρά μόνο ένα μικρό τμήμα των χιλιάδων αιτήσεων που έχουν κατατεθεί για την Κρήτη, ενώ θα ικανοποιηθούν σε άλλες περιοχές, όπως π.χ. η Αρτα, που σήμερα βρίσκονται στο περιθώριο του ενδιαφέροντος της μεγάλης πλειοψηφίας των επίδοξων επενδυτών.
Γιαννης Παπαδογιαννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.