Τη δέσμευση της κυβέρνησης και των κομμάτων που την στηρίζουν για την υλοποίηση των μέτρων που απαιτούνται ενόψει της νέας δανειακής σύμβασης ζητεί η τρόικα, προκειμένου να δώσει «πράσινο φως» για την ολοκλήρωση του PSI. Υπογραμμίζεται ότι χωρίς τη λήψη της νέας οικονομικής βοήθειας το PSI δεν μπορεί να εφαρμοστεί.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, Ελλάδα και οι ιδιώτες βρίσκονται πολύ κοντά σε συμφωνία για το PSI με μόνη εκκρεμότητα τη συμμετοχή ή όχι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στο πρόγραμμα. Σύμφωνα με δηλώσεις κυβερνητικού αξιωματούχου, στόχος της Αθήνας είναι η συμφωνία για το PSI να ολοκληρωθεί, επί της αρχής, έως σήμερα. Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδοτική κάλυψη του κενού που προκύπτει, ο ίδιος σημείωσε ότι υπάρχουν άλλοι τρόποι για την εξεύρεση των χρημάτων, που ερμηνεύεται ως έμμεση αναφορά σε συμμετοχή της ΕΚΤ. Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών κ. Ευ. Βενιζέλος δήλωσε ότι βρισκόμαστε ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωση της συμφωνίας, ενώ τόνισε ότι η δημόσια αναγγελία για το PSI θα πρέπει να γίνει πριν από τις 15 Φεβρουαρίου.

Αργά χθες το απόγευμα ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος συναντήθηκε με τον επικεφαλής του IIF κ. Τσαρλς Νταλάρα και επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητα των δύο πλευρών για την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη μελών του IIF για την πορεία των συνομιλιών και τονίστηκε η πρόοδος που έχει πραγματοποιηθεί στο νομικό κομμάτι της συμφωνίας.

Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε μεγάλη πρόοδος στις διαπραγματεύσεις και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει στα βασικά σημεία για τη δομή της συμφωνίας. Κατά πληροφορίες, το μέσο επιτόκιο των νέων ομολόγων που θα εκδοθούν θα διαμορφωθεί κοντά στο 3,6% με 3,9%. Σε συνάντηση μελών του IIF που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη Τετάρτη στο Παρίσι εξετάστηκαν οι τεχνικές και νομικές πτυχές της συναλλαγής, με στόχο η τελική πρόταση να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή και λειτουργική ώστε να επιτρέψει την ολοκλήρωση της συναλλαγής το συντομότερο δυνατόν.

Ωστόσο η συμφωνία, κατόπιν απαίτησης της τρόικας, δεν θα ανακοινωθεί εάν προηγουμένως η κυβέρνηση και τα κόμματα που την στηρίζουν δεν δεσμευτούν στη δέσμη μέτρων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του νέου πακέτου διάσωσης της χώρας.

Σημειώνεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα ανησυχία για τη συνοχή της κυβέρνησης προκάλεσαν οι σημαντικές διαφοροποιήσεις βουλευτών κατά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, αλλά και οι αντιδράσεις για τις απαιτήσεις της τρόικας ενόψει της νέας δανειακής σύμβασης. Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις θα είναι άμεσες, καθώς σήμερα το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, προκειμένου να συζητηθούν το PSI και τα νέα μέτρα που απαιτούνται για τη νέα δανειακή σύμβαση, ενώ αύριο θα συνεδριάσει υπουργικό συμβούλιο.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινη

Εξαιρετικά περιορισμένες, όπως εκτιμούν στελέχη τραπεζών και νομικοί κύκλοι, είναι οι νομικές δυνατότητες αντίδρασης απέναντι στη δρομολογούμενη απομείωση («κούρεμα») του ελληνικού χρέους.

Oπως τονίζουν στην «Κ» το χρέος της χώρας στο μεγαλύτερο μέρος του υπόκειται στη δικαιοδοσία του ελληνικού δικαίου και οι όροι μπορούν να αλλάξουν μετά από απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης. Αν η ελληνική κυβέρνηση, σημειώνουν, προχωρήσει στη θεσμοθέτηση και ενεργοποίηση των Collective Action Clauses (CAC’s) σύμφωνα με τα οποία εάν μια ορισμένη πλειοψηφία των ομολογιούχων αποδεχθεί την πρόταση, τότε οφείλει να ακολουθήσει και να αποδεχθεί την πρόταση και η μειοψηφία, τότε, οι δυνατότητες νομικής αντίδρασης είναι μηδαμινές. Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζών, ποσοστό άνω του 90% του χρέους υπόκειται στο ελληνικό δίκαιο.

«Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιες σχετικές απειλές, περί προσφυγής ορισμένων hedge funds στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που διατυπώθηκαν πριν από περίπου 10 ημέρες δεν είχαν συνέχεια ακριβώς διότι δεν υπάρχει νομική βάση για κάτι τέτοιο», υποστηρίζουν. Τους τελευταίους μήνες, μεγάλες εξειδικευμένες νομικές εταιρείες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, έχουν ξεσκονίσει το ελληνικό δίκαιο αναζητώντας επιχειρήματα για την υποστήριξη τυχόν νομικών κινήσεων. Ωστόσο δεν φαίνεται να έχουν εντοπίσει κανένα ισχυρό σημείο που να υποστηρίζει μια προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Το ερώτημα είναι τι θα γίνει στην περίπτωση που η Ελλάδα ενεργοποιήσει τα CAC’s αλλά εξαιρέσει από το PSI ορισμένους κατόχους ομολόγων όπως είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ή οι ιδιώτες ομολογιούχοι. Στην περίπτωση αυτή είναι πιθανό να τεθεί ζήτημα νομιμότητας της επιλεκτικής αυτής τακτικής. Ωστόσο, ορισμένοι αμφιβάλλουν ότι ακόμα και σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αν υπάρχουν σοβαρά νομικά ερείσματα.

Σε ό,τι αφορά την πορεία του PSI στελέχη τραπεζών εκτιμούν ότι η συμφωνία ανταλλαγής είναι δύσκολο να ολοκληρωθεί όπως αρχικά προβλεπόταν, δηλαδή ως ένα καθαρά εθελοντικό πρόγραμμα. Με τα σημερινά δεδομένα είναι εξαιρετικά δύσκολο, υπογραμμίζουν, να επιτευχθεί η απαραίτητη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα -που πρέπει να αγγίξει το 100%- που θα οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου. Στο πλαίσιο αυτό ήδη εξετάζονται οι εναλλακτικές δυνατότητες, ενώ χθες η επικεφαλής του ΔΝΤ κ. Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι αν η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα δεν σταθεί αρκετή για τη διαμόρφωση του ελληνικού χρέους σε βιώσιμο επίπεδο, τότε θα πρέπει να συμμετάσχει ο δημόσιος τομέας. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ έχει αγοράσει από τη δευτερογενή αγορά ελληνικά ομόλογα αξίας περίπου 45 δισ. ευρώ και σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών οι αγορές έχουν πραγματοποιηθεί σε τιμές που αντιστοιχούν στο 85% της ονομαστικής τους αξίας.

Πάντως, η ενεργοποίηση των CAC’s είναι πιθανό να ενεργοποιήσει την πληρωμή των ασφαλίστρων κινδύνου. Σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, η θεσμοθέτηση των CAC’s δεν πυροδοτεί τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι χρεοκοπίας (CDS) ωστόσο, αν τελικά ενεργοποιηθούν, τότε τα ασφάλιστρα κινδύνου είναι πιθανό να πυροδοτηθούν. Κάτι τέτοιο θα οδηγήσει όλους όσοι έχουν πουλήσει CDS να καλύψουν τις απώλειες όσων έχουν αγοράσει σχετική ασφάλεια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το σύνολο των CDS που έχουν πουληθεί έναντι του κινδύνου χρεοκοπίας της Ελλάδας κυμαίνεται μεταξύ 3 έως 5 δισ. ευρώ, μέγεθος που θεωρείται μικρό. Στελέχη τραπεζών αισιοδοξούν ότι εάν τις επόμενες ημέρες επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα για το PSI και θεσμοθετηθούν τα CAC’s, τότε δεν αποκλείεται επιτυχία του προγράμματος χωρίς τελικά να χρειαστεί να ενεργοποιηθούν. Οπως εκτιμούν, οι ρήτρες θα δράσουν αποτρεπτικά σε όσους παίζουν με την ιδέα μη συμμετοχής στο πρόγραμμα και θα εξασφαλιστεί τελικά η επιτυχία της συναλλαγής, χωρίς την ενεργοποίησή τους.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Σε κλίμα υπερέντασης, και με το χρόνο να μετρά αντίστροφα, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας – IIF για την ολοκλήρωση της συμφωνίας ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI+). Χθες, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος μιλώντας στη Βουλή υπογράμμισε ότι μέχρι σήμερα, Παρασκευή, το μεσημέρι θα πρέπει να έχουν οριστικοποιηθεί οι τεχνικές λεπτομέρειες της συμφωνίας ώστε τη Δευτέρα 23 Ιανουαρίου που θα συνεδριάσει το Eurogroup να έχει επισημοποιηθεί. «Την επόμενη Δευτέρα 30 Ιανουαρίου, στη Σύνοδο Κορυφής», σημείωσε ο κ. Βενιζέλος, «πρέπει να έχουμε οριστικά σχήματα και για το νέο δανειακό πρόγραμμα, όχι μόνο για το PSI+».

Αργά χθες το βράδυ συναντήθηκαν ο πρωθυπουργός κ. Λουκάς Παπαδήμος και ο κ. Ευ. Βενιζέλος με τον επικεφαλής του IIF κ. Τσαρλς Νταλάρα για την ολοκλήρωση της συμφωνίας. Κατά πληροφορίες ο κ. Νταλάρα μετέφερε νέα πρόταση στον πρωθυπουργό η οποία προβλέπει μέσο επιτόκιο της τάξης του 4,25% που οδηγεί σε απομείωση κατά 68% σε όρους καθαρής παρούσας αξίας, των ελληνικών ομολόγων που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους οι ιδιώτες.

Συγκεκριμένα προτείνεται επιτόκιο 3% μέχρι 2014, 4% από το 2015 έως το 2020 και 4,5% για τα έτη μετά το 2020. Παράλληλα, για το μακροπρόθεσμο τμήμα (μετά το 2020) προτείνεται επαύξηση του επιτοκίου με βάση τον ρυθμό ανάπτυξης. Τέλος, ζητούν εγγυήσεις από την Ε.Ε. για τους νέους τίτλους που θα εκδοθούν. Νωρίτερα σε δηλώσεις του ο κ. Νταλάρα εξέφρασε την ελπίδα του ότι οι διαπραγματεύσεις να καταλήξουν σύντομα σε συμφωνία.

Τραπεζικά στελέχη υπογραμμίζουν ότι τις τελευταίες ημέρες πραγματοποιούνται ουσιαστικές και σε βάθος διαπραγματεύσεις και εκφράζουν την αισιοδοξία τους για την επίτευξη συμφωνίας. Προσθέτουν ωστόσο ότι για να γίνει αυτό θα πρέπει ΔΝΤ και Ε.Ε., και ειδικά η Γερμανία, να δεχθούν επιτόκια που να μπορούν να υποστηρίξουν την εθελοντική φυσιογνωμία της συμφωνίας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το ΔΝΤ επιμένει ιδιαίτερα στο ύψος του επιτοκίου των νέων ομολόγων, να μην ξεπερνά το 3%, ώστε το «κούρεμα» να οδηγεί σε ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους της Ελλάδας. Σημειώνεται ότι ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι σημείωσε θα πρέπει να επιβεβαιωθεί κατά πόσο είναι ρεαλιστική η αξιολόγηση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους της 27ης Οκτωβρίου.

Παράλληλα, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Νew York Times ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος ανέφερε ότι η κυβέρνηση εξετάζει την εισαγωγή στην ελληνική νομοθεσία διάταξη για τις συλλογικές ρήτρες δράσης (Collective ActioClauses – CAC). Σύμφωνα με τις ρήτρες αυτές εάν μια ορισμένη πλειοψηφία των ομολογιούχων αποδεχθεί την πρόταση τότε οφείλει να ακολουθήσει και να αποδεχθεί την πρόταση και η μειοψηφία. Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι εάν η Ελλάδα δεν πετύχει συμμετοχή 100% στο PSI ώστε να μειώσει το χρέος της κατά 100 δισ. ευρώ περίπου, τότε θα εξετάσει το ενδεχόμενο νομοθετικής παρέμβασης που θα αναγκάζει όλους τους ομολογιούχους να συμμετέχουν στην απομείωση (κούρεμα). «Είναι κάτι που θα πρέπει να εξεταστεί υπό το φως των προσδοκιών για τον βαθμό της συμμετοχής που θα επιτευχθεί. Δεν μπορεί να αποκλειστεί. Θα εξαρτηθεί από το ποσοστό συμμετοχής».

Από την άλλη μεριά, κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge fund’s) απειλούν με προσφυγή στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στην περίπτωση που τελικά η Ελλάδα υποχρεώσει, με την ενεργοποίηση CAC’s, τη συμμετοχή όλων των ομολογιούχων στη συναλλαγή. Πάντως, τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δημόσιος τομέας εργάζονται ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ενεργοποίησης των CAC’s, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις.

Χθες, πάντως, ο οίκος αξιολόγησης Fitch εκτίμησε ως απίθανο το ενδεχόμενο άτακτης χρεοκοπίας της Ελλάδας.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις τρόικας – Ελλάδας με τους ιδιώτες ομολογιούχους για την ολοκλήρωση της συμφωνίας για την ανταλλαγή ομολόγων (PSI). Οι δύο πλευρές ακολουθούν σκληρή γραμμή, προκαλώντας ανησυχία για το ενδεχόμενο αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, εξέλιξη που θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. O επικεφαλής του IIF, Τσαρλς Νταλάρα, σε δηλώσεις του αναφέρθηκε στην μεγάλη απόσταση που υπάρχει μεταξύ των δύο πλευρών αναφορικά με το ύψος των επιτοκίων των νέων ομολόγων που θα εκδοθούν. Kατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι επιδιώκουν την ανατροπή της συμφωνίας που επετεύχθη στη σύνοδο κορυφής του περασμένου Οκτωβρίου: «Προσβλέπουν ότι ο ιδιωτικός τομέας θα αποδεχθεί επιτόκια που οι ίδιοι δεν αποδέχονται, κάτι που είναι εντελώς παράλογο», υπογράμμισε. Ηδη ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων κ. Γ. Ζανιάς και ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ κ. Π. Χριστοδούλου βρίσκονται στην Ουάσιγκτον και θα έχουν επαφές με στελέχη του ΔΝΤ, το οποίο φέρεται να επιδιώκει μεγαλύτερο κούρεμα. Αργά χθες η Κομισιόν υπογράμμισε τη βεβαιότητά της ότι οι διαπραγματεύσεις για το PSI θα ολοκληρωθούν σύντομα.

Την αισιοδοξία του για την έγκαιρη επίτευξη της συμφωνίας Ελλάδας – ιδιωτών τόνισε σε συνέντευξη του στο αμερικανικό δίκτυο CBNC ο κ. Λ. Παπαδήμος, σημειώνοντας ότι «παρά τη μικρή παύση στις συζητήσεις, είμαι πεπεισμένος ότι θα συνεχιστούν και θα καταλήξουμε σε αμοιβαίως αποδεκτή συμφωνία εγκαίρως». Επιτελικό στέλεχος εγχώριας τράπεζας που παρακολουθεί την πορεία των διαπραγματεύσεων σημειώνει στην «Κ» ότι οι τράπεζες ήταν αποφασισμένες την περασμένη Παρασκευή να προβούν σε νέες υποχωρήσεις, αποδεχόμενες επιτόκιο κοντά στο 5% έναντι 5,2% – 5,3% που ζητούσαν για τα ομόλογα που λήγουν μετά το 2020. «Ωστόσο, η ελληνική πλευρά, η οποία απηχεί τις αντιλήψεις της τρόικας, πρόσφερε επιτόκιο κοντά στο 3%, μην αφήνοντας περιθώρια για συζήτηση. Είναι σαν να είχε αποφασιστεί η διακοπή των διαπραγματεύσεων», υπογραμμίζει. Ο ίδιος εκφράζει την ανησυχία του για το ενδεχόμενο η τρόικα να επιθυμεί το ναυάγιο και του PSI+ θεωρώντας ότι η συμφωνία του περασμένου Οκτωβρίου δεν αρκεί για την αντιμετώπιση του ελληνικού χρέους. «Φαίνεται ότι, ενώ η τρόικα επιδιώκει μια εθελοντική συμφωνία, μόλις αντιλαμβάνονται πως η συμμετοχή των ιδιωτών θα είναι περιορισμένη, φλερτάρει με την ιδέα της κανονικής χρεοκοπίας», τονίζει. Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι βρισκόμαστε στη δύσκολη στιγμή, που μετά τη διάψευση των αισιόδοξων στόχων που είχαν τεθεί για την πορεία των εσόδων και την απόδοση των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα, τρόικα και ομολογιούχοι συνειδητοποιούν ότι πρέπει να πληρώσουν περισσότερα από όσα επιθυμούν για τη διάσωση της Ελλάδας. Σημειώνεται ότι με επιτόκια που δεν θα ξεπερνούν το 4% η επίπτωση στην πραγματική καθαρή αξία των τραπεζών θα ξεπεράσει το 75%. Οι τράπεζες θεωρούν υπερβολική την επιβάρυνση αυτή και απειλούν με μη συμμετοχή στο πρόγραμμα. Ηδη οι περισσότεροι οίκοι αξιολόγησης προειδοποιούν για τον αυξημένο κίνδυνο μη ελεγχόμενης χρεοκοπίας της Ελλάδας, με πιθανή ακόμα και την έξοδο από την Ευρωζώνη. Από την πλευρά τους, αναλυτές επισημαίνουν πως πλέον μεγάλο μέρος του χρέους έχει αποκτηθεί από κερδοσκοπικά κεφάλαια υψηλού κινδύνου, σε πολύ χαμηλή τιμή, και είναι παράλογο να τους επιτραπεί να επιβάλουν τους όρους τους. «Ακόμα και με τους όρους που προτείνονται για το PSI, τα περισσότερα hedge funds θα αποκομίσουν σημαντικά κέρδη καθώς έχουν αγοράσει τα ελληνικά ομόλογα σε πολύ χαμηλότερες τιμές», τονίζουν. Τραπεζικοί παράγοντες εκφράζουν τη συγκρατημένη αισιοδοξία τους πως τις επόμενες ημέρες θα ολοκληρωθεί η συμφωνία για το PSI και προδικάζουν ότι η κυβέρνηση θα εισαγάγει τα Collective ActioClauses (CAC’s), σύμφωνα με τα οποία εάν μια ορισμένη πλειοψηφία των ομολογιούχων αποδεχθεί την πρόταση, τότε οφείλει να ακολουθήσει και να αποδεχθεί την πρόταση και η μειοψηφία. Οι ρήτρες αυτές εκτιμάται ότι θα δράσουν αποτρεπτικά σε όσους παίζουν με την ιδέα μη συμμετοχής στο πρόγραμμα και θα εξασφαλίσουν την επιτυχία της συναλλαγής, χωρίς την ενεργοποίησή τους. Σύμφωνα με δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, η θεσμοθέτηση των CAC’s δεν πυροδοτεί τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι χρεοκοπίας (CDS) ωστόσο, αν τελικά ενεργοποιηθούν, τότε τα ασφάλιστρα κινδύνου είναι πιθανό να πυροδοτηθούν.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή