Πέντε είναι τα σημεία-κλειδιά τα οποία θα καθορίσουν το τελικό ύψος των κεφαλαίων που θα απαιτηθούν για την ανακεφαλαιοποίηση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Ο τρόπος κάλυψης των ζημιών από την BlackRock, η εποπτική αναγνώριση της αναβαλλόμενης φορολογίας, η δυνατότητα αποτίμησης των νέων ομολόγων στην ονομαστική τους αξία, τα κίνητρα που θα καθορίσουν τον βαθμό συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στην ανακεφαλαιοποίηση και το πώς θα αντιμετωπιστούν ATEBank και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (Τ.Τ.), είναι αυτά που θα καθορίσουν αν ο τελικός λογαριασμός της ανακεφαλαιοποίησης θα πλησιάσει τα 50 δισ. ευρώ (που έχουν προβλεφθεί από την τρόικα) ή θα περιοριστεί κάτω από τα 30 δισ. ευρώ όπως ελπίζουν και προσδοκούν οι τράπεζες. Καθώς αναμένουν οριστική επίλυση του ζητήματος, από την οποία θα εξαρτηθεί εν πολλοίς η λειτουργία της αγοράς. Ειδικότερα:

1. Τρόπος κάλυψης ζημιών από BlackRock. Οι τράπεζες ζητούν η κάλυψη της κεφαλαιακής απαίτησης που προέκυψε από τη διαγνωστική μελέτη της BlackRock να γίνει με την έκδοση μετατρέψιμων ομολόγων (Contingent Convertible capital CoCos). Οπως σημειώνουν στελέχη τραπεζών στην «Κ» οι ζημίες από τον διαγνωστικό έλεγχο της BlackRock δεν έχουν πραγματοποιηθεί αλλά είναι δυνητικές και θα πραγματοποιηθούν μόνο στην περίπτωση που οι ιδιαίτερα αρνητικές παραδοχές της BlackRock για την πορεία της οικονομίας τα επόμενα χρόνια επιβεβαιωθούν. Ετσι τονίζουν δεν πρέπει να εκδοθούν μετοχές αλλά CoCos τα οποία είναι μια πιο ήπια και ευέλικτη μορφή αύξησης κεφαλαίου και μπορούν να αποπληρώνονται εύκολα μέσω των καθαρών εσόδων που δημιουργεί μια τράπεζα κατά τη διάρκεια της ετήσιας χρήσης. Αν αυτό γίνει, τότε το όφελος για τις τράπεζες υπολογίζεται σε 10 δισ. ευρώ.

2. Εποπτική αναγνώριση αναβαλλόμενης φορολογίας. Με νομοθετική παρέμβαση η κυβέρνηση προχώρησε στην επιμήκυνση της αναβαλλόμενης φορολογίας από 5 σε 30 έτη. Ετσι η κυβέρνηση έδωσε τη λογιστική δυνατότητα στις τράπεζες να συμψηφίσουν μέρος της ζημίας με μελλοντικά κέρδη σε ορίζοντα 30 ετών (περίοδος που λήγουν τα νέα ομόλογα που έλαβαν από το PSI). Το κρίσιμο για τις τράπεζες είναι η ελάφρυνση αυτή να αναγνωριστεί και εποπτικά. Δηλαδή το μέρος της ζημίας που έχει λογιστικά τη δυνατότητα να συμψηφιστεί με μελλοντικά κέρδη να υπολογιστεί και στην κεφαλαιακή βάση των τραπεζών. Αν αυτό συμβεί, τότε το όφελος (δηλαδή η μείωση της ζημίας) για τις τράπεζες μπορεί να φτάσει τα 4 με 5 δισ. ευρώ.

3. Αποτίμηση νέων ομολόγων στην ονομαστική αξία. Στα αποτελέσματα του 2011 μετά την αποτύπωση του PSI οι τράπεζες προχώρησαν στην απομείωση του χαρτοφυλακίου ομολόγων κατά περίπου 80% και όχι 53,5% που ήταν το «κούρεμα». Ο λόγος είναι ότι η τιμή των νέων ομολόγων που έλαβαν από την ανταλλαγή οι τράπεζες υποχώρησαν αμέσως με αποτέλεσμα η επιβάρυνση στην καθαρή παρούσα αξία να φτάσει το 80%. Οι τράπεζες ζητούν να τους δοθεί η δυνατότητα να αποτιμήσουν τα νέα ομόλογα που έλαβαν στην ονομαστική τους αξία. Αν γίνει αυτό η απομείωση απο 80% θα περιοριστεί στο 53,5%. Ετσι οι ζημίες από 24 δισ. ευρώ που διαμορφώθηκαν λόγω PSI για τις τέσσερις μεγάλες θα περιοριστούν στα περίπου 16 δισ. ευρώ (όφελος 8 δισ. ευρώ). Αρχικά η κυβέρνηση έδωσε τη δυνατότητα στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) να παράσχει εγγύηση, ώστε να μπορέσουν οι τράπεζες να αποτιμήσουν τα ομόλογα στην ονομαστική τους αξία. Ωστόσο η Κομισιόν έχει μπλοκάρει τη ρύθμιση καθώς εκφράζονται αιτιάσεις ότι αποτελεί κρατική ενίσχυση. Σύμφωνα με πληροφορίες, κυβέρνηση και τρόικα εξετάζουν εναλλακτικά εργαλεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ώστε τα ομόλογα να αποτιμηθούν στην ονομαστική τους αξία.

4. Ο νόμος για την ανακεφαλαιοποίηση. Στόχος της τρόικας είναι στο εγχείρημα να συμμετάσχει και ο ιδιωτικός τομέας. Οσο μεγαλύτερα κεφάλαια τοποθετήσουν οι ιδιώτες τόσο λιγότερα κεφάλαια θα απαιτηθούν από τον δημόσιο τομέα. Ωστόσο για να συμμετάσχουν ιδιώτες στις αυξήσεις θα πρέπει να δοθούν ισχυρά κίνητρα αλλά και εξασφαλίσεις ότι οι μέτοχοι δεν θα χάσουν και νέα κεφάλαια (οι μετοχές των τραπεζών έχουν υποχωρήσει σε ποσοστό άνω του 95%). Ωστόσο τέτοιου είδους κίνητρα και εξασφαλίσεις φαίνεται προς το παρόν ότι είναι δύσκολο να δοθούν.

5. Αντιμετώπιση Τ.Τ. – ATE. Δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει αν οι δύο κρατικές τράπεζες θα αντιπετωπιστούν όπως οι άλλες εμπορικές τράπεζες (λαμβάνοντας κεφάλαια από το ΤΧΣ) ή θα τύχουν ιδιαίτερης μεταχείρισης. Οι διοικήσεις αλλά και οι εργαζόμενοι ζητούν να αντιμετωπισθούν όπως όλες οι άλλες εμπορικές τράπεζες. Ωστόσο προβληματισμός επικρατεί στην τρόικα για το μέλλον των δύο τραπεζών και εξετάζονται και εναλλακτικές δυνατότητες για τη λύση του προβλήματος.

Κεφαλαιακή ενίσχυση με ομόλογα του ΤΧΣ

Την κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών για τις επόμενες εβδομάδες, μέχρι την οριστικοποίηση του σχεδίου ανακεφαλαιοποίησης από την επόμενη κυβέρνηση, αποφάσισε το υπουργικό συμβούλιο που συνεδρίασε την περασμένη Παρασκευή. Οπως αποφάσισε η κυβέρνηση, τις επόμενες ημέρες θα μεταφερθούν στις τράπεζες ομόλογα του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για την κεφαλαιακή τους ενίσχυση. Για τον σκοπό αυτό θα δημιουργηθεί ειδικός λογαριασμός στην Τράπεζα της Ελλάδος στον οποίο θα μεταφερθούν τα ομόλογα που αντιστοιχούν σε κάθε τράπεζα. Τα ομόλογα δεν θα μπορούν να πωληθούν ή να μεταβιβαστούν σε τρίτους, ωστόσο θα προσμετρηθούν στα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών που είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της σταθερότητας στο τραπεζικό σύστημα. Το επιτόκιο με το οποίο θα δοθούν τα ομόλογα στις τράπεζες θα αποφασιστεί επίσης αργότερα. Πρόκειται για μια προσωρινή λύση ώστε να ενισχυθούν κεφαλαιακά οι τράπεζες έως ότου οριστικοποιηθεί η τελική δομή της ανακεφαλαιοποίησης μετά τις εκλογές. Για την κάλυψη των ζημιών των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών (Εθνική, Alpha, Eurobank, Πειραιώς), το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) δεσμεύτηκε για την κεφαλαιακή ενίσχυσή τους με κεφάλαια ύψους 18 δισ. ευρώ. Η ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος λόγω των εκλογών θα καθυστερήσει σημαντικά. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι διαδικασίες θα ολοκληρωθούν στο τέλος του 2012 αντί του τέλους Σεπτεμβρίου που προβλεπόταν. Τα ομόλογα θα αντικατασταθούν είτε από μετοχές είτε από μετατρέψιμα ομόλογα, όπως θα προβλέπεται με τους τελικούς όρους της ανακεφαλαιοποίησης.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Την ανάγκη σταθεροποίησης του τραπεζικού συστήματος υπογραμμίζει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) κ. Γεώργιος Προβόπουλος στην Ετήσια Εκθεση. Οπως σημείωσε, από τα τέλη του 2009 μέχρι τον Φεβρουάριο του 2012 οι τραπεζικές καταθέσεις μειώθηκαν περισσότερο από 70 δισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο, περίπου, του ΑΕΠ.

«Για την ανάκαμψη της οικονομίας πρέπει να τεθεί σε κίνηση ένας ενάρετος κύκλος, όπου η βελτίωση των προοπτικών της οικονομίας θα υποβοηθεί την ενδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος, έτσι ώστε αυτό να διοχετεύει δανειακούς πόρους στην πραγματική οικονομία και να ανατροφοδοτεί τις θετικές προοπτικές» τονίζεται.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, η βελτίωση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης της οικονομίας μπορεί να επιτευχθεί με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, η οποία θα μπορούσε σε πρώτη φάση να επαναφέρει τις τραπεζικές καταθέσεις ύψους 10 -15 δισ. ευρώ (που σήμερα βρίσκονται στα… σεντούκια) και ακολούθως να ενθαρρύνει τον επαναπατρισμό κεφαλαίων. Σε δεύτερο χρόνο, η ρευστότητα θα μπορούσε να ενισχυθεί με την προσέλκυση χρηματοδοτικών πόρων από πηγές (ιδιωτικοποιήσεις, βελτίωση απορροφητικότητας των κονδυλίων του ΕΣΠΑ κ.ά.) πέραν του τραπεζικού συστήματος.

Οι ιδιωτικοποιήσεις θα μπορούσαν να αποφέρουν 19 δισ. ευρώ έως το 2015, ενώ η ροή χρηματοδοτικών πόρων προς τις επιχειρήσεις μπορεί να ενισχυθεί με ποσά περίπου 15 δισ. ευρώ, αν βελτιωθεί η απορροφητικότητα των κονδυλίων του ΕΣΠΑ. Οπως τονίζει η ΤτΕ, ο κύριος παράγοντας που θα επιτρέψει τη βελτίωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών είναι η ισχυροποίηση και ανασυγκρότηση του τραπεζικού συστήματος, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. «Το 2012 θα αποτελέσει έτος-ορόσημο για τη διαμόρφωση της μελλοντικής φυσιογνωμίας του τραπεζικού συστήματος». Εκτός των ζημιών από το PSI οι τράπεζες αντιμετωπίζουν, λόγω της παρατεταμένης ύφεσης, την αυξημένη δυσκολία νοικοκυριών και επιχειρήσεων να εξυπηρετούν κανονικά τις δανειακές τους υποχρεώσεις. «Οι παραπάνω προκλήσεις θα αντιμετωπιστούν με την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης των τραπεζών, διαδικασία που έχει ήδη δρομολογηθεί. Σύμφωνα με την ΤτΕ η ανασυγκρότηση του τραπεζικού συστήματος θα ολοκληρωθεί σύντομα με επιτυχία.

Μετά τις εκλογές θα επανεξεταστεί το κρίσιμο ζήτημα της παροχής κινήτρων για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων στην ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος. Οπερ σημαίνει ότι η τελική λύση μετατίθεται για τότε. Σε αυτή τη φάση θα προετοιμασθεί ο κατάλληλος μηχανισμός, ενώ θα προσδιορισθούν και τα ποσοστά ανά τράπεζα που θα ελέγχουν οι ιδιώτες μέτοχοι. Ωστόσο, θα είναι η επόμενη κυβέρνηση αυτή που θα αποφασίσει τα ακριβή κίνητρα που θα καθορίζουν τη συμμετοχή ή όχι ιδιωτών στο εγχείρημα και κατ’ επέκταση τη φυσιογνωμία του τραπεζικού συστήματος. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται μια μικρή παράταση της διαδικασίας, με σχετική Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, η οποία θα προβλέπει μερική επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, μέχρι τώρα να βρουν όλα τα απαιτούμενα κεφάλαια για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) έκρινε βιώσιμες όλες τις μεγάλες τράπεζες, δίνοντας το «πράσινο φως» για τη συμμετοχή του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) στις σχεδιαζόμενες αυξήσεις κεφαλαίου. Την περασμένη Παρασκευή το ΤΧΣ απέστειλε στην Εθνική Τράπεζα, τη Eurobank EFG, την Alpha Bank και την Τράπεζα Πειραιώς επιστολή με την οποία δεσμεύεται για την ανακεφαλαιοποίησή τους εφόσον προχωρήσουν στην υλοποίηση των σχεδίων κεφαλαιακής ενίσχυσης που έχουν καταθέσει στην ΤτΕ. Η ΤτΕ σε συνεργασία με την Bain αξιολόγησε τα σχέδια που είχαν καταθέσει οι εμπορικές τράπεζες και σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου κρίθηκε ότι οι στόχοι που είχαν τεθεί ήταν υπερβολικά αισιόδοξοι, απαίτησε τροποποιήσεις. Αμέσως μετά το Πάσχα η ΤτΕ ενέκρινε τα τελικά κεφαλαιακά σχέδια των τραπεζών ανοίγοντας τον δρόμο για την ανακεφαλαιοποίησή τους.

Σημειώνεται ότι με την επιστολή του ΤΧΣ, που δεσμεύεται για τη συμμετοχή του στην ανακεφαλαιοποίηση, οι τράπεζες εξασφάλισαν «καθαρά» πιστοποιητικά από τους ορκωτούς ελεγκτές, δηλαδή, χωρίς να διατυπώνουν επιφυλάξεις για κινδύνους και αβεβαιότητες για την οικονομική κατάσταση των τραπεζών. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, καθώς η καθυστέρηση στην οριστικοποίηση των όρων και των λεπτομερειών της ανακεφαλαιοποίησης αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα.

Ηδη έχει εκταμιευτεί η πρώτη δόση των 25 δισ. ευρώ που προβλέπεται για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ενώ τον Ιούνιο έχει προγραμματιστεί να εκταμιευτούν τα υπόλοιπα 23 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τρόικας-κυβέρνησης, τα κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί δεν αφορούν μόνο την ανακεφαλαιοποίηση των βιώσιμων τραπεζών αλλά και την αναδιάρθρωση (μέσω συγχωνεύσεων και διαχωρισμού καλών – κακών τραπεζών) και των τραπεζών που δεν μπορούν να συνεχίσουν την αυτόνομη πορεία τους.

Ο δρόμος για την ανακεφαλαιοποίηση του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος μπορεί να άνοιξε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το εγχείρημα θα αποτελέσει «περίπατο». Αλλωστε οι διαρκείς αναβολές για την οριστικοποίηση των όρων και της δομής της ανακεφαλαιοποίησης αποτυπώνουν τη δυσκολία στην εξεύρεση μιας τελικής λύσης.

Ορατός ο κίνδυνος κρατικοποίησης

Στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ (Μάρτιος 2012) υπογραμμιζόταν ότι θα πρέπει να δοθούν ικανά κίνητρα για τη διασφάλιση της ιδιωτικής φυσιογνωμίας όσων τραπεζών κριθούν βιώσιμες. Ωστόσο, η καθυστέρηση και η δυστοκία στη λήψη αποφάσεων αντανακλά τον προβληματισμό που επικρατεί για το κατά πόσο είναι εφικτή η διατήρηση της ιδιωτικής φυσιογνωμίας των τραπεζών, δεδομένου του μεγάλου ύψους κεφαλαίων που θα εισφέρει ο δημόσιος τομέας για την ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος. Από την άλλη πλευρά, στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι η ανακεφαλαιοποίηση πραγματοποιείται εξαιτίας της αθέτησης των υποχρεώσεων του Δημοσίου και όχι λόγω κακών επιχειρηματικών αποφάσεων των διοικήσεων. Τονίζουν ότι, αν δεν δοθούν ικανά κίνητρα για τη συμμετοχή ιδιωτών, τότε ορατός είναι ο κίνδυνος για τη συνολική κρατικοποίηση του τραπεζικού συστήματος, εξέλιξη που θα αποτελούσε άλμα προς τα πίσω. Κάτι τέτοιο, τονίζουν, θα αποτελέσει αρνητική εξέλιξη για τη χώρα και θα δυσχεράνει την προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας. Αναλυτές εκτιμούν πως η μετάθεση της απόφασης για τα κίνητρα προς τους ιδιώτες ήταν επιβεβλημένη για να μη μετατραπεί το κρίσιμο αυτό ζήτημα σε θέμα πολιτικής εκμετάλλευσης.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Στο ποσό ρεκόρ των 28,26 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν οι ζημίες των τεσσάρων μεγάλων εμπορικών τραπεζών -Εθνικής Τράπεζας, Eurobank EFG, Alpha Bank και Τράπεζας Πειραιώς- για τη χρήση του 2011 μετά το μεγάλο πλήγμα που δέχθηκαν από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων (PSI). Οι απώλειες από το PSI ανήλθαν στα 26 δισ. ευρώ.

Για τη θωράκιση του τραπεζικού συστήματος το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) δεσμεύτηκε για την κεφαλαιακή ενίσχυση των παραπάνω τραπεζών με κεφάλαια ύψους 18 δισ. ευρώ.

Με τα κεφάλαια αυτά οι παραπάνω τράπεζες εξασφαλίζουν συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας άνω του 8% που τις καθιστά βιώσιμες και εξασφαλίζει την απρόσκοπτη χρηματοδότησή τους από το ευρωσύστημα. Παράλληλα, η έγγραφη δέσμευση του ΤΧΣ για την κάλυψη των σχεδιαζόμενων αυξήσεων κεφαλαίων επέτρεψε στους ορκωτούς εκλεκτές να χορηγήσουν «καθαρά» πιστοποιητικά, δηλαδή, χωρίς να διατυπώνουν επιφυλάξεις για κινδύνους και αβεβαιότητες για την οικονομική κατάσταση των τραπεζών. Νέα παράταση, μέχρι τέλος Μαΐου, για τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων τους έλαβαν Αγροτική Τράπεζα και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, καθώς σε εξέλιξη βρίσκεται διαβούλευση μεταξύ τρόικας και κυβέρνησης για τον τρόπο ανακεφαλαιοποίησής τους.

Στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν στην «Κ» ότι οι ζημίες ήταν αναπόφευκτες λόγω της μεγάλης έκθεσης των τραπεζών σε ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου. Σημειώνεται ότι η Εθνική Τράπεζα συμμετείχε στο PSI με κεφάλαια ύψους 14,8 δισ. ευρώ, η Eurobank EFG με 7,7 δισ. ευρώ, η Alpha Bank με 6 δισ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένων 2,1 δισ. ευρώ δανείων ΔΕΚΟ που συμμετείχαν στο PSI) και η Τράπεζα Πειραιώς με 7,7 δισ. ευρώ.

Το ΤΧΣ με τις επιστολές που απέστειλε χθες το πρωί στις διοικήσεις των τραπεζών δεσμεύεται ότι θα συμμετέχει στις αυξήσεις κεφαλαίου που σχεδιάζουν οι τράπεζες με τα εξής ποσά: 6,9 δισ. ευρώ στην Εθνική Τράπεζα, 4,2 δισ. ευρώ στην Eurobank, 1,9 δισ. ευρώ στην Alpha Bank και 5 δισ. ευρώ στην Τράπεζα Πειραιώς. Στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι τα παραπάνω νούμερα δεν αποτελούν τα τελικά αλλά μια προσέγγιση. «Μόνο αν καθοριστούν οι όροι της ανακεφαλαιοποίησης, ώστε να δούμε τι ποσά θα πρέπει να καλύψουμε με την έκδοση μετοχών και τι ποσά θα καλυφθούν με μετατρέψιμες ομολογίες (CoCos) θα μπορούμε να υπολογίσουμε τις πραγματικές ανάγκες», υπογραμμίζουν.

Εθνική Τράπεζα: Παρουσίαζε ζημίες ύψους 12,34 δισ. ευρώ εκ των οποίων τα 11,78 δισ. ευρώ ήταν η επιβάρυνση του PSI. Στελέχη της υπογραμμίζουν στην «Κ» ότι η τράπεζα προχώρησε σε επιπλέον προβλέψεις 1,2 δισ. ευρώ για ορισμένα στοιχεία του ενεργητικού ώστε η οικονομική κατάσταση να είναι απαλλαγμένη από κάθε δυνητικό κίνδυνο. Παράλληλα, η τράπεζα λογιστικοποίησε μέρος (το 1/3) του οφέλους που δημιουργείται από τον αναβαλλόμενο φόρο.

Eurobank EFG: Παρουσίασε συνολικές ζημίες 5,5 δισ. ευρώ εκ των οποίων τα 4,6 δισ. ευρώ ήταν από το PSI. Σύμφωνα με στελέχη της τράπεζας από την πώληση της Polbank (Πολωνία), της Tekfe(Τουρκία) και την επαναγορά υβριδικών τίτλων ο όμιλος ενισχύει τα κεφάλαιά του με πάνω από 1 δισ. ευρώ. Ετσι εκτιμούν ότι το ποσό που θα αντλήσει ο όμιλος από το ΤΧΣ θα περιοριστεί στα 3,2 δισ. ευρώ.

Alpha Bank: Η τράπεζα έκλεισε τη χρήση με ζημίες ύψους 3,81 δισ. ευρώ εκ των οποίων τα 3,8 δισ. ευρώ οφείλονται στο PSI και την απομείωση των δανείων ΔΕΚΟ. Στελέχη της τράπεζας υπογραμμίζουν τη συγκριτικά ισχυρή κεφαλαιακή βάση του ομίλου ακόμα και πριν από τη συνδρομή του ΤΧΣ. Η τράπεζα στο πλαίσιο της προσπάθειας για την ενίσχυση της κεφαλαιακής της βάσης κατέθεσε πρότασης επαναγοράς ομολόγων που έχει εκδώσει ονομαστικής αξίας 1 δισ. ευρώ.

Τράπεζα Πειραιώς: Στα 6,6 δισ. ευρώ ανήλθαν οι ζημίες για τη χρήση του 2011 για την Τράπεζα Πειραιώς, ενώ η επιβάρυνση από τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων ανήλθε στα 5,9 δισ. ευρώ.

Γιάννης Παπαδογίαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Ανοιξε ο δρόμος για την ανακεφαλαιοποίηση του εγχώριου τραπεζικού συστήματος με τη δημοσίευση χθες των ζημιών-ρεκόρ για το 2011. Οπως έγραψε χθες η «Κ», όλες οι μεγάλες εμπορικές τράπεζες -Εθνική Τράπεζα, Eurobank EFG, Alpha Bank και Τράπεζα Πειραιώς- εξασφάλισαν τη δέσμευση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για τη συμμετοχή τους στις σχεδιαζόμενες αυξήσεις κεφαλαίου στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης. Ωστόσο το κρίσιμο ζήτημα των κινήτρων, τα οποία θα καθορίσουν τη συμμετοχή ή όχι των ιδιωτών στο μεγάλο αυτό εγχείρημα, θα οριστικοποιηθούν μετά τις εκλογές.

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) έκρινε όλες τις μεγάλες τράπεζες βιώσιμες. Η ΤτΕ σε συνεργασία με την Bain αξιολόγησε τα σχέδια που είχαν καταθέσει οι εμπορικές τράπεζες και σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου κρίθηκε ότι οι στόχοι που είχαν τεθεί ήταν υπερβολικά αισιόδοξοι, απαίτησε τροποποιήσεις. Στις αρχές της εβδομάδας, αμέσως μετά το Πάσχα, η ΤτΕ ενέκρινε τα τελικά κεφαλαιακά σχέδια των τραπεζών, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανακεφαλαιοποίησή τους. Με την επιστολή το ΤΧΣ που δεσμεύεται με τη συμμετοχή του στην ανακεφαλαιοποίηση, οι τράπεζες εξασφάλισαν «καθαρά» πιστοποιητικά από τους ορκωτούς ελεγκτές, δηλαδή, χωρίς να διατυπώνουν επιφυλάξεις για κινδύνους και αβεβαιότητες για την οικονομική κατάσταση των τραπεζών. Πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, καθώς η καθυστέρηση στην οριστικοποίηση των όρων και των λεπτομερειών της ανακεφαλαιοποίησης αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα. Την προηγούμενη εβδομάδα εκταμιεύτηκε στη χώρα μας η πρώτη δόση των 25 δισ. ευρώ που προβλέπεται για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ενώ τον Ιούνιο έχει προγραμματιστεί να απελευθερωθούν και τα υπόλοιπα 23 δισ. ευρώ που έχουν προβλεφθεί για το εγχείρημα.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της τρόικας και της κυβέρνησης, τα κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί, συνολικού ύψους 50 δισ. ευρώ, δεν αφορούν μόνο την ανακεφαλαιοποίηση των βιώσιμων τραπεζών αλλά και την αναδιάρθρωση (μέσω συγχωνεύσεων και διαχωρισμού καλών – κακών τραπεζών) και των τραπεζών που δεν μπορούν να συνεχίσουν την αυτόνομη πορεία τους. Ερωτήματα υπάρχουν για την ATEBank και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και η κυβέρνηση σε συνεργασία με την τρόικα αναζητούν τρόπους για την ενίσχυσή τους. Η κυβέρνηση εξετάζει την κεφαλαιακή τους ενίσχυση σε συνδυασμό με την υλοποίηση προγράμματος ριζικής αναδιάρθρωσής τους, με στόχο την εξασφάλιση της βιωσιμότητάς τους και τη λειτουργία τους με καθαρά ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια.

Ο δρόμος για την ανακεφαλαιοποίηση του εγχώριου χρηματοπιστωτικού συστήματος άνοιξε, ωστόσο, το πλέον κρίσιμο ζήτημα, το οποίο θα καθορίσει το ιδιοκτησιακό μέλλον των τραπεζών, είναι τα κίνητρα που θα δοθούν για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Οι διαρκείς αναβολές για την οριστικοποίηση των τελικών όρων αποτυπώνουν τη δυστοκία στην εξεύρεση μιας λύσης που να είναι και πολιτικά αποδεκτή και ταυτόχρονα να περιέχει ικανά κίνητρα για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων. Την ερχόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με πληροφορίες, θα εκδοθεί νέα υπουργική απόφαση που θα καθορίζει το ζήτημα του αναβαλλόμενου φόρου (στα 20 χρόνια από 5 χρόνια που ισχύει σήμερα) και άλλα λογιστικά ζητήματα που θα βοηθήσουν τις τράπεζες να αμβλύνουν το μέγεθος των επιπτώσεων. Το ζήτημα των κινήτρων θα επανεξεταστεί μετά τις εκλογές, καθώς υπήρχε κίνδυνος πολιτικής εκμετάλλευσης του κρίσιμου αυτού θέματος. Τα κίνητρα θα καθορίσουν τη συμμετοχή ή όχι ιδιωτών στην ανακεφαλαιοποίηση.

Προβληματισμός

Στην τελευταία έκθεση του ΔΝΤ (Μάρτιος 2012) υπογραμμιζόταν ότι θα πρέπει να δοθούν ικανά κίνητρα για τη διασφάλιση της ιδιωτικής φυσιογνωμίας όσων τραπεζών κριθούν βιώσιμες. Ωστόσο η καθυστέρηση και η δυσκολία στη λήψη αποφάσεων αντανακλά τον προβληματισμό που επικρατεί για το κατά πόσο εφικτή είναι η διατήρηση της ιδιωτικής φυσιογνωμίας των τραπεζών δεδομένου του μεγάλου ύψους κεφαλαίων που θα εισφέρει ο δημόσιος τομέας για την ανακεφαλαιοποίηση του συστήματος. Από την άλλη πλευρά, στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι η ανακεφαλαιοποίηση πραγματοποιείται εξαιτίας της αθέτησης των υποχρεώσεων του Δημοσίου και όχι λόγω κακών επιχειρηματικών αποφάσεων των τραπεζών. Τονίζουν ότι αν δεν δοθούν ικανά κίνητρα για τη συμμετοχή ιδιωτών, τότε ορατός είναι ο κίνδυνος για τη συνολική κρατικοποίηση του τραπεζικού συστήματος, εξέλιξη που θα αποτελούσε άλμα προς τα πίσω. Κάτι τέτοιο, τονίζουν, θα αποτελέσει αρνητική εξέλιξη για τη χώρα και θα δυσχεράνει την προσπάθεια ανάκαμψης της οικονομίας.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Τη διαβεβαίωση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ότι θα καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των απαιτούμενων αυξήσεων κεφαλαίων έχουν εξασφαλίσει οι μεγάλες εμπορικές τράπεζες.

Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) ήδη έχει εγκρίνει ως ρεαλιστικά τα σχέδια κεφαλαιακής ενίσχυσης που έχουν καταθέσει οι μεγάλες τράπεζες -Εθνική Τράπεζα, Eurobank EFG, Alpha Bank και Τράπεζα Πειραιώς- που αποτελεί προϋπόθεση ώστε το ΤΧΣ να προχωρήσει στην ανακεφαλαιοποιησή τους. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» το ΤΧΣ θα αποστείλει σήμερα το πρωί στις διοικήσεις των παραπάνω τραπεζών επιστολή με την οποία θα δεσμεύεται για την ανακεφαλαιοποίησή τους, εφόσον προχωρήσουν στην υλοποίηση των σχεδίων που έχουν καταθέσει στην ΤτΕ. Με την επιστολή του ΤΧΣ οι ορκωτοί ελεγκτές θα είναι σε θέση να υπογράψουν «καθαρά» πιστοποιητικά, δηλαδή, χωρίς να επιφυλάσσονται για κινδύνους και αβεβαιότητες σε ό,τι αφορά την οικονομική κατάσταση των τραπεζών.

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς η καθυστέρηση στην οριστικοποίηση των όρων και των λεπτομερειών της ανακεφαλαιοποίησης αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα. Επιπλέον, πίεση δημιουργεί η σημερινή ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για τη χρήση του 2011 όπου οι τράπεζες αναμένεται να παρουσιάσουν ζημίες – ρεκόρ. Το σύνολο των τραπεζών θα βρεθούν με κεφάλαια σημαντικά χαμηλότερα των ελάχιστων που απαιτούνται, ενώ ορισμένες θα βρεθούν με αρνητικά κεφάλαια. Οπως σημειώνουν αναλυτές θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο, δεδομένης της καθυστέρησης στην ανακεφαλαιοποίηση, οι τράπεζες να βρεθούν σε μια κατάσταση όπου από τη μια πλευρά θα ανακοινώσουν μεγάλες ζημίες και από την άλλη θα υπήρχαν αβεβαιότητες για το ποιες από αυτές θα ανακεφαλαιοποιηθούν. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση και αστάθεια.

Με τη διαβεβαίωση του ΤΧΣ για την ανακεφαλαιοποίηση των μεγάλων τραπεζών ο κίνδυνος αυτός εκλείπει. Σημειώνεται ότι ήδη έχει εκταμιευτεί η πρώτη δόση των 25 δισ. ευρώ που προβλέπονται για την ανεκεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ενώ τον Ιούνιο έχει προγραμματιστεί να εκταμιευτούν τα υπόλοιπα 23 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τρόικας και κυβέρνησης τα κεφάλαια που έχουν δεσμευτεί δεν αφορούν μόνο την ανακεφαλαιοποίηση των βιώσιμων τραπεζών, αλλά και την αναδιάρθρωση (μέσω συγχωνεύσεων και διαχωρισμού καλών – κακών τραπεζών) και των τραπεζών που δεν μπορούν να συνεχίσουν την αυτόνομη πορεία τους.

Οπως έγραψε χθες η «Κ», σήμερα οι εμπορικές τράπεζες θα ανακοινώσουν αποτελέσματα ρεκόρ και μόνο οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες θα εμφανίσουν ζημίες άνω των 20 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Marfin Analysis στο τέταρτο τρίμηνο η Εθνική Τράπεζα θα εμφανίσει ζημίες ύψους 7,3 δισ. ευρώ, η Eurobank ζημίες 3,8 δισ. ευρώ, η Alpha Bank 2,6 δισ. ευρώ και η Τράπεζα Πειραιώς ζημίες ύψους 4 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της χρηματιστηριακής, για την αποκατάσταση της κεφαλαιακής της βάσης και την ενίσχυση του δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων (Core Tier 1) στο 10%, η Εθνική Τράπεζα θα πρέπει να αναζητήσει κεφάλαια ύψους 6,6 δισ. ευρώ, η Eurobank κεφάλαια 4,6 δισ., η Alpha Bank στα 2,6 δισ. ευρώ και η Τράπεζα Πειραιώς θα πρέπει να αντλήσει κεφάλαια ύψους 4,6 δισ. ευρώ. Ερώτημα τίθεται για την Αγροτική Τράπεζα και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, οι οποίες δεν αποκλείεται να μην ανακοινώσουν σήμερα αποτελέσματα. Το βέβαιο είναι ότι και για τις δύο θα απαιτηθεί ειδική μέριμνα δεδομένου ότι πρόκειται για κρατικές τράπεζες.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Ζημίες – ρεκόρ ύψους άνω των 20 δισ. ευρώ θα ανακοινώσουν αύριο οι τέσσερις μεγάλες εμπορικές τράπεζες, αποτέλεσμα που οφείλεται κυρίως στο «κούρεμα» των ομολόγων (PSI) αλλά και την επίπτωση της επιδείνωσης της ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων, όπως αποτυπώθηκε με τη διαγνωστική μελέτη της Black­Rock.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι τέσσερις μεγάλες εμπορικές τράπεζες –Εθνική Τράπεζα, Eurobank EFG, Alpha Bank και Τράπεζα Πειραιώς– θα παρουσιάσουν για το τέταρτο τρίμηνο του 2011 αθροιστικά ζημίες ύψους 19 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι οι εν λόγω τράπεζες το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2011 παρουσίασαν ζημίες ύψους 3,6 δισ. ευρώ. Ετσι, για το σύνολο της χρήσης του 2011 οι ζημίες των τεσσάρων μεγάλων του κλάδου θα ξεπεράσουν το ποσό-ρεκόρ των 22 δισ. ευρώ!

Σύμφωνα με αναλυτές, οι τράπεζες στο τέταρτο τρίμηνο θα παρουσιάσουν προβλεπόμενες ζημίες ύψους 19 δισ. ευρώ, οι οποίες προκύπτουν από την απομείωση του χαρτοφυλακίου ομολόγων κατά 75% (στο πλαίσιο του PSI) και μετά τον συνυπολογισμό της αναβαλλόμενης φορολογίας.

Σε περίπτωση που μετά τις εκλογές θεσμοθετηθεί η δυνατότητα να αποτιμήσουν τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν μετά το PSI στην ονομαστική τους αξία (κάτι που προβλέπεται στην υπουργική απόφαση που παρουσιάστηκε πριν από το Πάσχα), τότε η απομείωση του χαρτοφυλακίου ομολόγων θα περιοριστεί σε περίπου 55% και η ελάφρυνση θα αποτυπωθεί στα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου του 2012 τα οποία θα ανακοινωθούν τον Μάιο.

Τις μεγαλύτερες ζημίες αναμένεται να παρουσιάσει η Εθνική Τράπεζα, το χαρτοφυλάκιο ομολόγων της οποίας ανερχόταν πριν από το PSI σε 15 δισ. ευρώ, και ακολουθούν η Τράπεζα Πειραιώς, η έκθεση της οποίας σε ομόλογα φτάνει τα 8,7 δισ. ευρώ, η Eurobank EFG με ομόλογα ύψους 7,7 δισ. ευρώ και η Alpha Bank με ομόλογα ύψους 6 δισ. ευρώ.

Με τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων του 2011 ξεκινάει και η αντίστροφη μέτρηση για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, ενώ ήδη εκταμιεύθηκε στην Ελλάδα η πρώτη δόση (23 δισ. ευρώ) που έχει προβλεφθεί για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος.

Σήμερα το μεσημέρι, ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος θα συναντηθεί με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Γεώργιο Προβόπουλο και θα συζητήσουν το κρίσιμο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Οπως έγραψε χθες η «Κ», η αρχιτεκτονική και η τελική δομή της ανακεφαλαιοποίησης θα ανακοινωθούν μετά τις εκλογές, καθώς απομένουν πολλές τεχνικές λεπτομέρειες που θα πρέπει να διευθετηθούν τις επόμενες εβδομάδες.

Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, το πιο δύσκολο θέμα είναι αυτό των κινήτρων που θα δοθούν στον ιδιωτικό τομέα. Μέχρι τώρα τα σχέδια που παρουσιάστηκαν κρίθηκαν είτε ιδιαίτερα θετικά για τους μετόχους των τραπεζών είτε ιδιαίτερα αρνητικά, που πρακτικά απέκλειαν τη συμμετοχή ιδιωτών στην ανακεφαλαιοποίηση. Οπως σημειώνουν στην «Κ», οι συζητήσεις προχωρούν με αργό βήμα, καθώς πρόκειται για σύνθετο ζήτημα, ενώ τη λήψη αποφάσεων δυσχεραίνει η εμπλοκή πολλών μερών στη διαπραγμάτευση.

Ετσι, μόνον τα απολύτως απαραίτητα θα καθοριστούν τις επόμενες ημέρες σε ό,τι αφορά την ανακεφαλαιοποίηση, ενώ η αρχιτεκτονική και η δομή του εγχειρήματος θα εξειδικευθούν μετά τις εκλογές.

Η κυβέρνηση με τη νομοθετική πράξη που παρουσίασε πριν από το Πάσχα πραγματοποίησε το πρώτο μεγάλο βήμα για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου που παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα ολοκληρώθηκε σειρά προπαρασκευαστικών ενεργειών, οι οποίες ήταν απαραίτητες προκειμένου να λάβουμε τα 23 δισ. που αποτελούν την πρώτη δόση των κεφαλαίων για την ανακεφαλαιοποίηση.

Γιάννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή