Feeds:
Άρθρα
Σχόλια

Για τον κίνδυνο οι προωθούμενες ρυθμίσεις για τις οφειλές επιχειρήσεων – επαγγελματιών και ιδιωτών να οδηγήσουν σε ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιδιώκονται, δηλαδή σε μείωση της ρευστότητας στην αγορά και αύξηση των επιτοκίων, προειδοποιούν επιτελικά στελέχη τραπεζών.

Προσθέτουν ότι η αντιμετώπιση οικονομικών προβλημάτων πελατών, μέσω αναχρηματοδοτήσεων και παροχής διευκολύνσεων, αποτελεί καθημερινότητα για τις τράπεζες. Εκτιμούν ότι από τις αρχές του έτους δάνεια ύψους άνω των 20 δισ. έχουν τύχει ειδικής μεταχείρισης. Αναχρηματοδοτήσεις, επιμήκυνση διάρκειας δανείων, περίοδοι χάριτος (οπότε πληρώνονται μόνο οι τόκοι) κ. ά. αποτελούν ρουτίνα, ενώ για την άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης οι τράπεζες έχουν αναλάβει έκτακτα μέτρα εδώ και πολλούς μήνες. Για την προωθούμενη ρύθμιση των οφειλών επιχειρήσεων στελέχη τραπεζών κάνουν λόγο για την έλλειψη στοιχειώδους τραπεζικής παιδείας. Προειδοποιούν ότι η ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει σε απορρύθμιση της αγοράς, σε επικράτηση αναρχίας, δίχως δυνατότητα… επιστροφής. Η 2ετής περίοδος χάριτος έχει σοβαρότατες επιπτώσεις στη λειτουργία των τραπεζών, καθώς μετατοπίζει σε υψηλότερα επίπεδα την καμπύλη επιτοκίων, επιδεινώνει την ρευστότητα και θα οδηγήσει σε αύξηση των εποπτικών απαιτήσεων, ειδικά με την ενσωμάτωση των ενήμερων οφειλων στη ρύθμιση. Σημειώνουν ότι όταν η τράπεζα δίνει ένα επιχειρηματικό δάνειο π. χ. 3 ετών επιβαρύνεται με το αντίστοιχο κόστος για την άντληση κεφαλαίων. Οι διαφορές στο κόστος δανεισμού μεταξύ 6 μηνών, 1 έτους, 3 ετών κ. ο. κ. είναι πολύ μεγάλες. Με τη ρύθμιση, δάνειο 3 ετών θα αποπληρωθεί με τους αρχικούς όρους 2 χρόνια αργότερα κ. ο. κ., επιβαρύνοντας σημαντικά την καμπύλη επιτοκίων των τραπεζών. Αυτό θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε γενικευμένη αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να αντισταθμιστούν οι απώλειες. Παράλληλα, ανησυχία διατυπώνεται για τον κίνδυνο πολλοί να εκλάβουν τη ρύθμιση ως ευκαιρία για να μην πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, παρά το γεγονός ότι έχουν τη δυνατότητα. Ολα αυτά, εκτιμούν αναλυτές, θα κάνουν τις τράπεζες διστακτικές στη χορήγηση νέων δανείων, περιορίζοντας τη ρευστότητα στην αγορά, και θα οδηγήσουν σε υψηλότερα επιτόκια για την αντιμετώπιση των αυξημένων κινδύνων. Η υπουργός Οικονομίας κ. Λ. Κατσέλη σχολιάζοντας σε δημοσιογράφους τις αντιδράσεις των τραπεζών σημείωσε ότι «ο ρόλος μας δεν είναι να ικανοποιούμε προνομιακά τις τράπεζες».

Η διευκόλυνση των δανειοληπτών είναι καθήκον των τραπεζών

Του Γιωργου Mαρινου*

Το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό των πελατών του. Διευκολύνσεις, ρυθμίσεις και άλλες παροχές για την ανακούφιση πελατών που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα είναι συνήθης πρακτική και πραγματοποιείται κατά κόρον. Ας θυμόμαστε όλοι ότι δεν υπάρχει χειρότερη εξέλιξη για μια τράπεζα από το να βρεθεί σε οριστική αδυναμία πληρωμών ένας δανειολήπτης. Η επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών τη φετινή χρονιά έχει εντείνει τα προβλήματα και οι τράπεζες από την πρώτη στιγμή λάβαμε έκτακτη μέριμνα για την υποστήριξη των πελατών μας. Στην Eurobank EFG από τις αρχές του χρόνου έχουμε προχωρήσει σε αναχρηματοδοτήσεις υποχρεώσεων επιχειρήσεων ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, για την αντιμετώπιση της κρίσης και των προβλημάτων απαιτείται η καλή θέληση όλων. Πρέπει και οι επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν προβλήματα να συνειδητοποιήσουν την κατάσταση και να συμβάλουν με συνέπεια και αποφασιστικότητα στην αντιμετώπιση των δυσκολιών.

*Ο κ. Γ. Μαρίνος είναι γενικός διευθυντής της Eurobank EFG.

Η κρίση δεν πρέπει να γίνει αλλοθι για την αθέτηση υποχρεώσεων

Του Γιωργου Aρωνη*

Το τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίζει με ευελιξία εδώ και χρόνια τα προβλήματα που ανακύπτουν και η πρακτική των αναχρηματοδοτήσεων και των διευκολύνσεων στην αποπληρωμή δανείων ιδιωτών είναι ευρύτατα διαδεδομένη. Η κρίση έχει πολλαπλασιάσει τα προβλήματα και οι τράπεζες, σε συνεννόηση με τους πελάτες μας, προσπαθούμε να βρούμε την καλύτερη λύση. Η Alpha Bank ήταν η πρώτη τράπεζα που ανακοίνωσε αναστολή πλειστηριασμών. Το τελευταίο πράγμα που επιθυμεί μια τράπεζα είναι να χαρακτηριστεί ένα δάνειο σε οριστική καθυστέρηση και να ενεργοποιηθούν νομικές διαδικασίες. Ωστόσο, πρέπει να υπάρξει μια διαχωριστική γραμμή μεταξύ των συμπολιτών μας που πράγματι αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες δυσκολίες και όσων προσπαθούν να επωφεληθούν από την κατάσταση. Θα είναι μέγα σφάλμα με σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία αν η κρίση μετατραπεί σε άλλοθι για μια γενικευμένη αθέτηση υποχρεώσεων. Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι οι τράπεζες διαχειριζόμαστε κατά κύριο λόγο λεφτά καταθετών.

*Ο κ. Γ. Αρώνης είναι γενικός διευθυντής της Alpha Bank.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Η ανάκτηση της αξιοπιστίας της Ελλάδας αποτελεί το μέγα ζητούμενο και όλες οι προσπάθειες πρέπει άμεσα να επικεντρωθούν στον στόχο αυτό καθώς κάθε λεπτό που χάνεται, η αβεβαιότητα αυξάνεται και οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται, απελευθερώνοντας ανεξέλεγκτες και εξαιρετικά επικίνδυνες δυνάμεις.

Ηδη ο τραπεζικός κλάδος, ο πιο εύρωστος και εξωστρεφής κλάδος της εγχώριας οικονομίας, δέχεται ισχυρές πιέσεις με τις τραπεζικές μετοχές να βρίσκονται στο στόχαστρο της διεθνούς κερδοσκοπίας. Και επειδή για κάθε κακό που συμβαίνει στη χώρα πάντα φταίει κάποιος «άλλος», πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα κερδοσκοπικά κεφάλαια δεν κινούνται βάσει συναισθημάτων, φιλιών ή κρυφών σχεδίων: απλά μαγνητίζονται από τις χτυπητές αδυναμίες επιχειρήσεων ή χωρών και την ανικανότητα των διοικούντων να αναμετρηθούν με τα προβλήματα. Την προηγούμενη εβδομάδα υπήρξε ένας καταιγισμός εκθέσεων από ξένους οίκους, οι οποίες υποβάθμισαν τις εγχώριες τράπεζες, με αποκορύφωμα την GoldmaSachs και την UBS που περιέγραψαν με μελανά χρώματα τις επιπτώσεις για τις τράπεζες εξαιτίας της μακροοικονομικής κατάστασης. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, με σοβαρές επιπτώσεις στις τράπεζες. Με τραυματισμένο το ελληνικό Δημόσιο, οι τράπεζες θα έχουν κατ’ αρχήν δυσκολίες να αντλήσουν τη ρευστότητα που χρειάζονται, ενώ αν η μακροοικονομική κατάσταση επιδεινωθεί τους επόμενους μήνες τότε είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν ακόμα και πρόβλημα ρευστότητας. Σημειώστε ότι η ρευστότητα αποτελεί ζήτημα ζωής ή θανάτου για τις τράπεζες.

Την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε και θετικές εκθέσεις, όπως της Merrill Lynch, οι οποίες όμως δεν ήταν ικανές να εξισορροπήσουν το αρνητικό κλίμα. Αίσθηση προκάλεσε η έκθεση της GoldmaSachs λόγω των πληροφοριών ότι ο αμερικανικός οίκος επικοινωνεί με το οικονομικό επιτελείο και κορυφαία στελέχη του είχαν συνάντηση με τον πρωθυπουργό. Ακόμα και αν είναι έτσι, είναι ανόητο να περιμένει κανείς ότι επειδή η GoldmaSachs συμβουλεύει το Δημόσιο για χρηματοοικονομικά θέματα θα βάλει τους πελάτες της να αγοράζουν ελληνικά ομόλογα και μετοχές.

Σίγουρα στην εξίσωση, του πώς συμπεριφέρονται οι ξένοι οίκοι, υπάρχει και η παράμετρος των οικονομικών συμφερόντων: διαχρονικά φαίνεται ότι υπάρχει μια συσχέτιση των αισιόδοξων εκτιμήσεων με οίκους που έχουν λάβει δουλειές από το Δημόσιο ή μεγάλες τράπεζες και των αρνητικών εκτιμήσεων με οίκους οι οποίοι δεν έχουν λάβει. Ωστόσο, στην περίπτωση της Ελλάδας, σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, το σημαντικότερο στοιχείο είναι η μεταβλητότητα και οι αβεβαιότητες που κυριαρχούν και που οδηγούν σε αντικρουόμενες εκτιμήσεις. Οι αναλύσεις δεν είναι αποτέλεσμα νέων ειδήσεων αλλά εκτιμήσεων πάνω στα γνωστά.

Αλλοι αναλυτές πιστεύουν ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο άσχημη, άλλοι όμως προβλέπουν κατάρρευση. Αλλοι ξένοι προβλέπουν ότι η κυβέρνηση θα καταφέρει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, άλλοι ότι θα αποτύχει. Αλλοι πιστεύουν ότι θα σωθούμε επειδή είμαστε μέλος της Ευρωζώνης, άλλοι σημειώνουν ότι η Ευρωζώνη προσφέρει περιορισμένη προστασία.

Επιτελικά στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν την ανάγκη άμεσης δράσης με την παρουσίαση ενός συγκεκριμένου σχεδίου για την αντιμετώπιση της κατάστασης και των προκλήσεων που διαμορφώνονται. Μόνο αν παρουσιαστεί ένα σχέδιο που θα δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις σε όλα όσα απασχολούν τους ξένους δανειστές μας θα αρθούν σταδιακά οι αβεβαιότητες και θα επανακτήσουμε την αξιοπιστία μας. Αξιολογώντας το σχέδιο και τα μέτρα που θα ληφθούν, οι αναλυτές και οι αγορές θα μπορέσουν να διαμορφώσουν άποψη για το πού πάνε τα πράγματα και να διαλυθεί το φάσμα της… χρεοκοπίας. Προϋπόθεση βέβαια γι’ αυτό είναι όχι μόνο να παρουσιαστεί ένα αποτελεσματικό σχέδιο, αλλά και να πεισθούν οι περισσότεροι για τη βούληση και την ικανότητα της κυβέρνησης να το υλοποιήσει.

Οι τραπεζίτες υπογραμμίζουν ότι δίχως την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του Δημοσίου είναι μάταιο να ζητούμε δράσεις σε άλλα μέτωπα ή από άλλους φορείς. Για παράδειγμα, δεν έχει νόημα η κουβέντα για το πόσα κεφάλαια πρέπει να διοχετεύσει το τραπεζικό σύστημα στην αγορά τους επόμενους μήνες (με στόχο την αναθέρμανση της οικονομίας) όταν καθημερινά αυξάνεται η αβεβαιότητα για την ικανότητα των τραπεζών να αντλήσουν ρευστότητα, εξαιτίας της επιδείνωσης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας. Υπογραμμίζουν ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, που σωστά περιγράφηκε από τον πρωθυπουργό κ. Γιώργο Παπανδρέου, πρέπει να αντιμετωπιστεί με έκτακτο σχέδιο και μέτρα. Πρέπει άμεσα να διαλύσουμε τα σύννεφα που πυκνώνουν πάνω από τη χώρα άμεσα, διαφορετικά κάθε μέρα που περνά αυξάνεται ο κίνδυνος να βρεθούμε στο έλεος μιας τέλειας καταιγίδας.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.

Τη μεγάλη ικανότητα προσαρμογής των Ελλήνων πλοιοκτητών ακόμα και στις πιο απαιτητικές συνθήκες υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο κ. Αλέξανδρος Τουρκολιάς, γενικός διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής του Ομίλου Εθνικής Τράπεζας. Η έγκαιρη ανάγνωση των μηνυμάτων και η άμεση προσαρμογή της στις απαιτήσεις των καιρών, ήταν και παραμένει το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνόκτητης ναυτιλίας, υπογραμμίζει ο κ. Τουρκολιάς. Σημειώνει ότι η κατάσταση στη ναυτιλία παραμένει δύσκολη, προσθέτοντας ότι απαιτείται μεγαλύτερη διάχυση της ζήτησης στις δυτικές οικονομίες και σημαντική αύξηση του διεθνούς εμπορίου, για την ανάκαμψη της αγοράς.

– Πώς διαμορφώνονται οι συνθήκες για την ελληνική ναυτιλία σήμερα, ένα χρόνο μετά το ξέσπασμα της κρίσης;

– Η απότομη πτώση της μεταφορικής δραστηριότητας κυρίως το τέταρτο τρίμηνο του 2008 και το πρώτο εξάμηνο του 2009 οδήγησε τις ναυλαγορές σε πολύ χαμηλά επίπεδα, μετατρέποντας ουσιαστικά σε ζημιογόνο την όλη δραστηριότητα. Η κατάσταση αυτή χειροτέρευσε με τις παραδόσεις πλοίων όλων των κατηγοριών, οι οποίες προκάλεσαν έντονη ανισορροπία και πρόβλημα υπερπροσφοράς, λόγω των παραγγελιών που είχαν τοποθετηθεί το 2006 και 2007, όταν η παγκόσμια οικονομία αναπτυσσόταν με ρυθμούς άνω του 5%. Αυτή η πτωτική πορεία αναχαιτίστηκε στην αγορά του ξηρού φορτίου στο δεύτερο μισό του τρέχοντος έτους, με την αγορά σήμερα να βρίσκεται στα επίπεδα των 3.500 – 4.500 μονάδων. Η ανάκαμψη αυτή προήλθε από τη ζήτηση των ασιατικών χωρών για πρώτες ύλες και εμπορεύματα, που στηρίχθηκε στη ρευστότητα των κυβερνήσεων αυτών των χωρών, στοχεύοντας είτε σε αναπλήρωση αποθεμάτων είτε σε επενδύσεις υποδομών. Επί του παρόντος, οι συνθήκες διαγράφονται θετικότερες για την πορεία της ελληνικής ναυτιλίας στα πλοία ξηρού φορτίου, αλλά είναι δύσκολο να υπάρχει σταθερή προοπτική με δεδομένο το κύμα παραδόσεων που αναμένεται το 2010 σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες πλοίων. Υποφέρουν οι πλοιοκτήτες που τοποθέτησαν παραγγελίες με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και πολλές φορές σε κερδοσκοπική βάση. Ταυτόχρονα όμως, σημαντικές ευκαιρίες αναμένονται για εκείνους που διαθέτουν ισχυρή ρευστότητα, χαμηλή μόχλευση, εάν και εφόσον τα επίπεδα τιμών αρχίζουν να προσαρμόζονται και να δικαιολογούνται από τους σημερινούς προσφερόμενους ναύλους. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται μεγαλύτερη διάχυση της ζήτησης στις δυτικές οικονομίες και σημαντική ανάκαμψη του διεθνούς εμπορίου.

– Ποιες είναι οι εκτιμήσεις για την πορεία του κλάδου; Ποιοι παράγοντες θα καθορίσουν τις εξελίξεις;

– Σε ένα περιβάλλον με έντονη μεταβλητότητα όπως το σημερινό, είναι πολύ δύσκολο να γίνει η οποιαδήποτε πρόβλεψη. Θεωρώ ότι οποιαδήποτε πρόβλεψη πέραν του εξαμήνου είναι παρακινδυνευμένη. Πέρα από τη ζήτηση στις αναπτυσσόμενες χώρες και κυρίως της Κίνας για πρώτες ύλες, η ελληνική ναυτιλία θα μπορέσει να ικανοποιήσει περαιτέρω ανάγκες, όταν και εφόσον η κατανάλωση αρχίσει να βελτιώνεται. Επιπρόσθετα, η προσαρμογή του βιβλίου των παραγγελιών που χτίστηκε κυρίως το 2006 και 2007 κάτω από άλλες συνθήκες και με πολύ διαφορετικές προβλέψεις για το μέλλον της οικονομίας είναι αναγκαία και επιτακτική. Αναμένω λοιπόν αύξηση ακυρώσεων και διαλύσεων την επόμενη περίοδο, ακύρωση κυρίως των κερδοσκοπικών παραγγελιών και διαλύσεις των γηραιότερων πλοίων άνω των 20 ετών καθώς και αυτών που καθορίζουν οι νέοι περιβαλλοντικοί κανόνες.

– Στο περιβάλλον αυτό ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι Ελληνες πλοιοκτήτες;

– Η ελληνόκτητη ναυτιλία, παρά τον πολύ σκληρό ανταγωνισμό από την Ανατολή, διατηρεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία της και αντιπροσωπεύει πάνω από το 15% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Σημαντική εξέλιξη ήταν και η ανανέωση του στόλου, με αποτέλεσμα ο μέσος όρος ηλικίας να μειωθεί στα 12 έτη, έναντι 20 το 2000 και 13 του παγκοσμίου στόλου. Το μεγαλύτερο ζήτημα για τους Ελληνες πλοιοκτήτες αυτή τη στιγμή είναι η διαχείριση των παραγγελιών σε νέα πλοία. Η απότομη διόρθωση των αγορών από τον Σεπτέμβριο του 2008, βρήκε τους περισσότερους πλοιοκτήτες εκτεθειμένους σε ένα επιδεινούμενο περιβάλλον με σημαντικό αριθμό ανεκτέλεστων παραγγελιών νέων πλοίων που έφθανε το 50% του υφιστάμενου στόλου. Επίσης, οι Ελληνες πλοιοκτήτες έχουν να αντιμετωπίσουν και τον πολύ σκληρό ανταγωνισμό από τους Ασιάτες πλοιοκτήτες, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις απολαμβάνουν τόσο την κυβερνητική υποστήριξη όσο και ευνοϊκή πρόσβαση στην τραπεζική χρηματοδότηση. Ακόμα έχουν να αντιμετωπίσουν και τις επιθετικές πολιτικές των μεγάλων εξαγωγικών εταιρειών εμπορευμάτων, οι οποίες προσπαθούν να ελέγξουν τους ναύλους αλλά και τους όγκους που μεταφέρονται. Σημαντικό θέμα είναι και η υψηλή εξάρτηση της ανάπτυξης της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας από την ανάπτυξη των νέων οικονομιών και ιδίως της Κίνας. Ωστόσο, οι Ελληνες πλοιοκτήτες έχουν δείξει ιστορικά ιδιαίτερη ικανότητα προσαρμογής στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον. Η έγκαιρη ανάγνωση των μηνυμάτων και η άμεση προσαρμογή της στις απαιτήσεις των καιρών, ήταν και παραμένει το συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνόκτητης ναυτιλίας.

«Στηρίζουμε τους συνεπείς πελάτες μας»

– H νέα διοίκηση στην Εθνική Τράπεζα θα επιφέρει αλλαγές στη στρατηγική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στη ναυτιλία;

– Η στρατηγική που ακολουθείται από την Εθνική Τράπεζα για τη στήριξη της ελληνικής ναυτιλίας, κρινόμενη εκ του αποτελέσματος, τα 13 τελευταία χρόνια, χαρακτηρίζεται από ποιοτική ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου, αποδοτικές σχέσεις με την πελατεία, ελάχιστες επισφάλειες και, το κυριότερο, αποτελεί ένα ακόμη βήμα για τη διεθνοποίηση της τράπεζάς μας. Η απονομή της τιμητικής διάκρισης της καλύτερης τράπεζας που χρηματοδοτεί την ελληνική ναυτιλία στην Εθνική Τράπεζα από τον έγκριτο οργανισμό Lloyds List, αποτελεί μία ακόμη επιβεβαίωση της ορθολογικής προσέγγισης και στρατηγικής μας στη ναυτιλία. Τα τελευταία δύο, δύσκολα για τη ναυτιλία, χρόνια η στρατηγική μας χαρακτηρίζεται τόσο από τη στήριξη των συνεπών παραδοσιακών πελατών μας όσο και από την περαιτέρω διεύρυνση των σχέσεών μας με πελάτες μεγάλης εμβέλειας που επιθυμούν τη συνεργασία μας. Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι η στρατηγική αυτή θα συνεχίσει να υλοποιείται και από τη νέα Διοίκηση των κ. Β. Ράπανου και Α. Ταμβακάκη που έχουν τα εχέγγυα, την πείρα αλλά και την ισχυρή βούληση να στηρίζουν κάθε προσπάθεια που θα συμβάλει στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας, γνωρίζοντας άριστα τη συμβολή της ελληνικής ναυτιλίας στην οικονομία του τόπου μας.

Γιαννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Τα ηνία της Εθνικής Τράπεζας ανάλαβε η νέα διοίκηση. Χθες το πρωί πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της τράπεζας και εξέλεξε, σε αντικατάσταση των παραιτηθέντων εκτελεστικών μελών κ. Τάκη Αράπογλου και κ. Ι. Πεχλιβανίδη, τον κ. Βασίλειο Ράπανο ως μη εκτελεστικό πρόεδρο του συμβουλίου και τον κ. Απόστολο Ταμβακάκη ως εκτελεστικό μέλος του συμβουλίου – διευθύνοντα σύμβουλο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε επιβεβαιώθηκε η ομαλή διαδοχή και η συνοχή της διοικητικής ομάδας της τράπεζας. Μιλώντας στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου οι νέοι επικεφαλής υπογράμμισαν ότι ο βασικός στρατηγικός προσανατολισμός, δηλαδή η ενδυνάμωση της θέσης της τράπεζας στην εγχώρια αγορά και η περαιτέρω επέκταση των διεθνών δραστηριοτήτων, ο οποίος, άλλωστε, είχε χαραχθεί επί διοικήσεως του αείμνηστου Θεόδωρου Καρατζά, θα παραμείνει αναλλοίωτος. Σημειώνεται ότι στη διαμόρφωση της στρατηγικής αυτής, σημαντική ήταν η συμβολή τόσο του κ. Ράπανου όσο και του κ. Ταμβακάκη, οι οποίοι έχουν υπηρετήσει σε επιτελικές θέσεις του ομίλου. Παράλληλα θα διατηρηθεί και η βασική διοικητική δομή της τράπεζας, εξασφαλίζοντας τη συνέχεια της επιτελικής ομάδας. Στις προτεραιότητες της νέας διοίκησης περιλαμβάνεται, επίσης, η αποκατάσταση των σχέσεων της διοίκησης με τον σύλλογο εργαζομένων, καθώς όλοι συμφωνούν ότι η ένταση που είχε διαμορφωθεί έβλαπτε την τράπεζα. Στόχος είναι οι εργαζόμενοι να συμμετάσχουν ενεργά στην αναπτυξιακή προσπάθεια. Παράλληλα, επιδίωξη των κ. Ράπανου και Ταμβακάκη είναι η αναβάθμιση του ρόλου του διοικητικού συμβουλίου και η ουσιαστική συμβουλή του στη διαμόρφωση και τη λήψη των αποφάσεων.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του Δ. Σ., ο νέος πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος είχαν συναντήσεις με στελέχη της τράπεζας. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας κ. Ράπανος άμεσα θα συναντηθεί με το προεδρείο της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών (ΕΕΤ) με στόχο την αναβάθμιση του ρόλου της ένωσης. Σημειώνεται ότι εδώ και καιρό αναπτύσσεται προβληματισμός για τον ρόλο της ΕΕΤ και καθολική είναι η συμφωνία των επιτελών των τραπεζών για την ανάγκη αναβάθμισης της ΕΕΤ και την πιο ενεργό συμμετοχή της στα κοινά, ειδικά στη σημερινή δύσκολη, για τον τόπο, συγκυρία.

Η ομαλή αλλαγή της διοικητικής πυραμίδας της τράπεζας αλλά και οι πρώτες πρωτοβουλίες των νέων επικεφαλής της Εθνικής Τράπεζας, καθησύχασαν την επενδυτική κοινότητα. Ετσι, η μετοχή της Εθνικής Τράπεζας, μετά το άλμα της Δευτέρας, και χθες κινήθηκε έντονα ανοδικά παρά τις ρευστοποιήσεις κερδών που πραγματοποιήθηκαν στις περισσότερες τραπεζικές μετοχές και έκλεισε στα 22,15 ευρώ, αποκομίζοντας κέρδη της τάξης του 3,12%, ενώ ο Γενικός Δείκτης αποκόμισε μικρά κέρδη της τάξης του 0,34%.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.

Στο μάτι του κυκλώνα βρέθηκε, για άλλη μια φορά ο τραπεζικός κλάδος, με τους ξένους επενδυτές να προχωρούν σε ξεπούλημα μετοχών του κλάδου. Γιατί; Ορισμένοι ανησυχούν για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και πολλοί περισσότεροι «ποντάρουν» στην αδυναμία του πολιτικο-οικονομικού συστήματος να αναμετρηθεί με τα προβλήματα και να αντιμετωπίσει συντεταγμένα τη δύσκολη κατάσταση. Ετσι χτύπησαν την καρδιά του συστήματος: τα ομόλογα του ελληνικού Δημοσίου και το χρηματιστήριο, προκαλώντας ένα μίνι κραχ. Η επίθεση αυτή εκδηλώθηκε χωρίς προφανή αιτία. Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος επί πολλές εβδομάδες επαναλαμβάνει μονότονα την επικίνδυνη τροχιά στην οποία έχει εισέλθει η οικονομία και την ανάγκη οι τράπεζες έγκαιρα να προετοιμαστούν για την αντικατάσταση των κεφαλαίων που έχουν αντλήσει από την ΕΚΤ. Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός έχει δημοσιοποιηθεί εδώ και πολλές εβδομάδες όπως επίσης και ο νέος προϋπολογισμός. Γνωστές στις αγορές ήταν επίσης οι νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των επικίνδυνων περιπλοκών, σύμφωνα με επιτελείς τραπεζών, που μπορούν να προκαλέσουν στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Με λίγα λόγια τα σύννεφα πύκνωναν εδώ και καιρό και το ξέσπασμα της καταιγίδας ήταν θέμα χρόνου. Επιπλέον ολοένα και περισσότεροι αμφιβάλλουν για την ικανότητα της κυβέρνησης να μετουσιώσει σε πράξεις τις φιλόδοξες διακηρύξεις για την ανόρθωση της χώρας.

«Καβγάδες» εν μέσω χάους

Είναι χαρακτηριστικό ότι την περασμένη Πέμπτη, όταν το spread των ομολόγων ξεπερνούσε τις 200 μονάδες βάσης, το χρηματιστήριο κατέρρεε και απαιτούνταν συντονισμένη δράση, στην Ελλάδα αντί για λύσεις αναζητούσαμε… Ιφιγένειες: οι επιτελείς των τραπεζών ζητούσαν από την κυβέρνηση πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας, η κυβέρνηση κατηγορούσε την αντιπολίτευση για την εξαθλίωση της οικονομίας, ο κομματικός μηχανισμός του ΠΑΣΟΚ γκρίνιαζε για την κυβερνητική πολιτική. Το κερασάκι στην τούρτα αποτέλεσε η επίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου στον διοικητή της ΤτΕ. Με τα προβλήματα να είνα ήδη τεράστια, τα κερδοσκοπικά τσακάλια δεν θέλουν και πολύ για να γονατίσουν την αγορά χρήματος και την κεφαλαιαγορά και έχοντας απέναντί τους το εγχώριο… αλαλούμ είναι σαν να παίζουν χωρίς αντίπαλο. Η συνάντηση της περασμένης Παρασκευής των κ. Παπακωνσταντίνου – Προβόπουλου και οι κοινές δηλώσεις τους αποτέλεσαν την πρώτη προσπάθεια για την αντιστροφή του κλίματος.

Επιτελικά στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν στην «Κ» ότι όλοι πρέπει να συμβάλουμε για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, ωστόσο η κυβέρνηση θα πρέπει να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας. Δίχως την αποκατάσταση της αξιοπιστίας η χώρα δεν θα μπορέσει να πορευτεί για πολύ ακόμα. Σε ό, τι αφορά την κατάσταση των ελληνικών τραπεζών, παραπέμπουν στα στοιχεία του εννεαμήνου, που αποτυπώνουν την ενίσχυση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας, την ενίσχυση της ρευστότητας, την τόνωση της οργανικής κερδοφορίας και το κυριότερο την επιβράδυνση των ρυθμών αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Υπενθυμίζουν ότι κόντρα στην πολεμική, Alpha Bank και Εθνική άντλησαν πάνω από 2 δισ. ευρώ μέσω αυξήσεων κεφαλαίων, ενώ η Πειραιώς και η Eurobank έχουν αντλήσει ρευστότητα πάνω από 4 δισ. ευρώ από τις αγορές χρήματος. Στελέχη τραπεζών εμφανίζονται προβληματισμένα από την εγχώρια «προδιάθεση» να αποσιωπούμε τα θετικά και ισχυρά σημεία, εστιάζοντας και μεγεθύνοντας κάθε πρόβλημα ή υποψία προβλήματος.

Ας μη γίνει η κρίση άλλοθι

Του Δημητριου Π. Μαντζουνη*

Το εγχώριο τραπεζικό σύστημα αποδείχθηκε εξαιρετικά ανθεκτικό στις δύσκολές συνθήκες που επικρατούν τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Οι ελληνικές τράπεζες αξιοποιώντας το πρόγραμμα στηρίξεως στην αρχή της κρίσεως και αργότερα μόλις η κατάσταση ομαλοποιήθηκε, τις αγορές χρήματος και κεφαλαίου, άντλησαν πολύτιμα κεφάλαια θωρακίζοντας περαιτέρω την κεφαλαιακή τους βάση. Ετσι σήμερα είναι ακόμα πιο ισχυρές για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων που διαφαίνονται. Παράλληλα οι ελληνικές τράπεζες κατάφεραν να παραμείνουν σε κερδοφορία. Η επίδοση αυτή πρέπει να συνεκτιμηθεί υπό το πρίσμα της τεράστιας προσπάθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες για την υποστήριξη των πελατών μας οι οποίοι επίσης υφίστανται τις επιπτώσεις της κρίσεως. Οι τράπεζες αντιμετωπίζουμε από την πρώτη στιγμή τα προβλήματα στην αγορά μέσω αναχρηματοδοτήσεων, διευκολύνσεων και άλλων παροχών προς τους πελάτες μας. Εξ άλλου η Alpha Bank ήταν η πρώτη τράπεζα που προχώρησε στην αναστολή των πλειστηριασμών. Ωστόσο η κρίση δεν πρέπει να αποτελέσει άλλοθι και να δώσει την ευκαιρία σε λίγους να επωφεληθούν εις βάρος του κοινωνικού συνόλου. Είναι άλλη περίπτωση να βοηθούμε μια επιχείρηση, έναν επαγγελματία ή ένα νοικοκυριό που αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες λόγω της κρίσεως αλλά έχει συνειδητοποιήσει το πρόβλημα και συμβάλλει ενεργά στην αντιμετώπισή του και άλλο κάποιοι να εκμεταλλεύονται τη συγκυρία αρνούμενοι να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Μέτρα που ενθαρρύνουν τέτοιες συμπεριφορές θα αποδειχθούν καταστροφικά για την οικονομία γενικότερα. Οι κραυγές για καταχρηστικές πρακτικές μόνο κακό κάνουν, η δε θεωρία ότι οι τράπεζες πρέπει να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους δωρεάν στερείται παντελώς λογικής. Μην ξεχνάμε ότι οι τράπεζες διαχειρίζονται τα χρήματα των καταθετών τους.

Το μείζον ζήτημα σήμερα είναι η άμεση αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας και η αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών, διαφορετικά οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρές για όλους μας. Στο σημερινό διεθνοποιημένο περιβάλλον οι αδυναμίες δεν συγχωρούνται και οι αγορές απελευθερώνουν δυνάμεις που δεν ελέγχονται.

* Ο κ. Δ. Μαντζούνης είναι διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank.

Απαιτείται σύνεση

Του Μιχαλη Σαλλα*

Τις τελευταίες ημέρες γίναμε μάρτυρες μιας έντονης ανησυχίας στις αγορές με δυσμενείς επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου, στη φήμη και την αξιοπιστία των ελληνικών τραπεζών και, τελικά, στις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας να αντεπεξέλθει με επιτυχία στη διπλή προσπάθεια της δημοσιονομικής προσαρμογής και της οικονομικής αναθέρμανσης.

Η ελληνική οικονομία περνάει μια δύσκολη περίοδο, έχει όμως βρεθεί και άλλες φορές σε πολύ δυσκολότερες περιστάσεις. Τις αντιμετώπισε με επιτυχία χωρίς, μάλιστα, να διαθέτει τα οικονομικά εργαλεία και τη θεσμική θωράκιση που απολαμβάνουμε σήμερα στη Ζώνη του Ευρώ.

Η συγκυρία απαιτεί σύνεση, συντονισμό και αποφασιστικότητα από όλους όσοι συμμετέχουμε στην οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου από υπεύθυνες θέσεις. Οι αγορές προϋποθέτουν ψυχολογία, δεν υπάρχει λόγος υπερβολών, αιφνιδιασμών ή αμφισβητήσεων, που τροφοδοτούν άθελά τους τον κύκλο της κερδοσκοπίας.

Ειδικότερα, η αρνητική αναφορά για το τραπεζικό μας σύστημα με αβάσιμες εικασίες, αναφορικά με τις συνέπειες από τη σταδιακή απόσυρση των μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητας από την ΕΚΤ, δεν έχουν καμία σχέση με την ποιότητα και την οικονομική κατάσταση των τραπεζών.

Οι τράπεζές μας είναι επαρκώς θωρακισμένες από άποψη κεφαλαιακής επάρκειας, με δείκτες από τους υψηλότερους στην Ευρώπη. Διατηρούν από τους χαμηλότερους δείκτες μόχλευσης ενεργητικού προς ίδια κεφάλαια και έχουν αξιοπιστία και ανοιχτή πρόσβαση στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου και χρήματος. Εχουν, τέλος, δημιουργήσει επαρκή αποθέματα ρευστότητας που τους επέτρεψαν να υποκαταστήσουν σταδιακά τη ρευστότητα που τους παρείχε η ΕΚΤ.

Η υπευθυνότητα την οποία επέδειξαν οι τράπεζες κατά την εκδήλωση και κατά τη διάρκεια της κρίσης επιβεβαιώθηκε και από τις οικονομικές καταστάσεις του 9μήνου 2009. Η πορεία των μεγεθών και των αποτελεσμάτων τους δεν αφήνει καμία αμφιβολία για τις προοπτικές και τη δυνατότητά τους να στηρίξουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες της οικονομίας μας, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

* Ο κ. Μ. Σάλλας είναι πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.

Αιφνιδίασε η κυβέρνηση προχωρώντας στην αλλαγή της διοικητικής πυραμίδας της Εθνικής Τράπεζας. Στη θέση του προέδρου της μεγαλύτερης τράπεζας της χώρας θα τοποθετηθεί ο καθηγητής Βασίλης Ράπανος και διευθύνων σύμβουλος ο κ. Aπόστολος Ταμβακάκης.

Με ανακοίνωσή της αργά το απόγευμα της Παρασκευής στο Χρηματιστήριο Αθηνών η Εθνική Τράπεζα γνωστοποίησε τη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου της σε συνεδρίαση για την Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2009 για την εκλογή μελών Διοικητικού Συμβουλίου σε αντικατάσταση των εκτελεστικών μελών του.

Αν και η αντικατάσταση του κ. Τάκη Αράπογλου (από τη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Εθνικής Τράπεζας) ήταν αναμενόμενη, ωστόσο η κίνηση της κυβέρνησης την Παρασκευή το απόγευμα αιφνιδίασε και προκάλεσε έντονες αιτιάσεις τόσο αναφορικά με τη χρονική στιγμή που επιλέγει για την αντικατάσταση της διοίκησης της Εθνικής, δεδομένων των έντονων πιέσεων στην αγορά χρήματος και κεφαλαίου, όσο και τον τρόπο εφαρμογής των αρχών εταιρικής διακυβέρνησης.

Δυσφορία ξένων μετόχων

Ο τρόπος αντικατάστασης της διοίκησης της ΕΤΕ θεωρήθηκε άκομψος. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Fidelity, η οποία ελέγχει το 3% των μετοχών της τράπεζας, απέστειλε επιστολή στην Εθνική με την οποία θέτει θέμα διαδικασιών και εταιρικής διακυβέρνησης και απαιτεί εξηγήσεις.

Ερωτά τους λόγους παραίτησης του κ. Αράπογλου καθώς και τον τρόπο επιλογής των νέων μελών. Ενοχλημένοι εμφανίζονται και άλλοι ξένοι μέτοχοι της Εθνικής Τράπεζας για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντικατέστησε τη διοίκηση.

Η αντίδραση των ξένων δεν έχει να κάνει με τα πρόσωπα, αλλά αποκλειστικά με τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν.

Υποχώρηση μετοχής

Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά την ανακοίνωση της Εθνικής Τράπεζας για τη σύγκληση του Διοικητικού Συμβουλίου, η μετοχή της τράπεζας υποχώρησε σημαντικά, χάνοντας μεγάλο μέρος των κερδών της.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η αντικατάσταση της διοίκησης της Εθνικής Τράπεζας εντάσσεται σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο δράσεων του οικονομικού επιτελείου, με στόχο την ανάκτηση της πρωτοβουλίας κινήσεων. Προσθέτουν ότι η αβεβαιότητα για το τι μέλλει γενέσθαι στις διοικήσεις μεγάλων τραπεζών και άλλων οργανισμών αποτελούσε σοβαρό μειονέκτημα.

Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται γρήγορα να ανακοινωθούν οι νέες διοικήσεις της Αγροτικής Τράπεζας με την τοποθέτηση του κ. Θ. Πανταλάκη και του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου με την τοποθέτηση της κ. Ν. Λάζαρη. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο καθηγητής κ. Τάσος Γιαννίτσης επιλέγεται ως πρόεδρος των Ελληνικών Πετρελαίων. Αλλοι αναλυτές, ωστόσο, αποδίδουν τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε η κυβέρνηση σε νευρικότητα και κακή εκτίμηση της κατάστασης από το οικονομικό επιτελείο.

Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των κ. Ράπανου και Ταμβακάκη σχολιάστηκε ιδιαίτερα θετικά καθώς πρόκειται για τεχνοκράτες μεγάλης εμπειρίας. Ο κ. Βασίλης Ράπανος είναι καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών και Υπεύθυνος Ερευνας του Παρατηρητηρίου Δημοσίου Τομέα – Κράτους του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ).

Στο παρελθόν υπηρέτησε ως Σύμβουλος στη Μόνιμη Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ διετέλεσε πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων στο υπουργείο Οικονομίας. Ο κ. Ράπανος έχει διατελέσει διοικητής της Κτηματικής Τράπεζας και πρόεδρος του ΟΤΕ.

Ο κ. Aπόστολος Ταμβακάκης ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ομίλου Λάτση με έδρα τη Γενεύη, έχοντας την ευθύνη της Στρατηγικής και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης του Ομίλου. Εχει εργαστεί ακόμα στην ABN-AMRO ως αναπληρωτής γενικός διευθυντής και ως υποδιοικητής στην Εθνική Κτηματική Τράπεζα και στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος. Ο κ. Ταμβακάκης θεωρείται ένα από τα πιο έμπειρα και ικανά στελέχη της τραπεζικής αγοράς.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Κεφάλαια ύψους 13 δισ. ευρώ έχουν «επιστρέψει» στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) οι εγχώριες τράπεζες από τη ρευστότητα που έχουν αντλήσει στο πλαίσιο της έκτακτης χρηματοδότησης της ΕΚΤ για την άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης.

Συγκεκριμένα, η Eurobank έχει επιστρέψει 5 δισ. ευρώ μειώνοντας στο ήμισυ τη χρηματοδότησή της από την ΕΚΤ, η Alpha Bank 3 δισ. ευρώ, ενώ 5 δισ. ευρώ έχει επιστρέψει και η Τράπεζα Πειραιώς μειώνοντας επίσης στο μισό τη χρηματοδότησή της από το ευρωσύστημα. Στελέχη τραπεζών εμφανίζονται καθησυχαστικά για την αντικατάσταση των περίπου 40 δισ. ευρώ που οφείλουν στην ΕΚΤ σημειώνοντας ότι θα γίνει ομαλά, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που υπάρχουν στις αγορές. Δηλαδή, τη χρησιμοποίηση ομολόγων του Δημοσίου ως εγγύηση για την άντληση ρευστότητας, την έκδοση κεκαλυμμένων ομολογιών και την έκδοση ομολόγων.

Είναι βέβαιο ότι η άθλια δημοσιονομική κατάσταση ασκεί σήμερα ασφυκτικές πιέσεις στη χώρα και κατ’ επέκταση στο τραπεζικό σύστημα, ωστόσο αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί για την αισιοδοξία που μεταδίδουν οι τράπεζες για τις δυνατότητες αντικατάστασης των κεφαλαίων της ΕΚΤ. Εκτιμούν ότι η διετία 2010 – 2011 θα είναι μια περίοδος σκληρής δοκιμασίας για τις τράπεζες σε όλη την Ευρώπη. Θα πρέπει να ανταγωνιστούν στις αγορές ώστε να συγκεντρώσουν τα αναγκαία κεφάλαια σε μια περίοδο που η διαθεσιμότητα των επενδυτικών κεφαλαίων θα είναι περιορισμένη. Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας θα προσθέσει ένα ακόμα μεγάλο μείον στις εγχώριες τράπεζες.

Μεγάλη ανησυχία προκαλεί και η επιστροφή των τραπεζών στο «χωρίς εξωτερικές βοήθειες» περιβάλλον, δηλαδή τη φθηνή και άφθονη ρευστότητα της ΕΚΤ. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ομιλία του στη Φρανκφούρτη, ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Tρισέ υπογράμμισε ότι ορισμένες φορές τα έκτακτα μέτρα είναι απαραίτητα, ωστόσο αν χρησιμοποιηθούν για μεγάλο διάστημα μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση. Ουσιαστικά ο κ. Tρισέ υπογράμμισε τον κίνδυνο οι εμπορικές τράπεζες να μάθουν στα εύκολα και να μην μπορέσουν (τουλάχιστον πολλές από αυτές) να επανέλθουν σε κατάσταση αυτάρκειας. Ετσι, στην προγραμματισμένη συνάντησή τους στις αρχές Δεκεμβρίου οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης θα αποφασίσουν τη στρατηγική εξόδου από τα έκτακτα μέτρα.

Ο κίνδυνος εθισμού στην άφθονη και φθηνή ρευστότητα φαίνεται ότι απασχολεί καιρό τους κεντρικούς τραπεζίτες, καθώς η επιμήκυνση του χρόνου εφαρμογής των έκτακτων μέτρων αυξάνει τον κίνδυνο ακούσιων συνεπειών: δηλαδή αντί η ρευστότητα να βοηθήσει τις τράπεζες να ανακάμψουν, να τις «αποκοιμίσει» και να μη λάβουν τις αναγκαίες δράσεις νωρίς και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.

Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ερμηνευτεί η παρέμβαση της Τραπέζης της Ελλάδος, που αποκάλυψε την προηγούμενη εβδομάδα η «Κ», συστήνοντας στις τράπεζες να κάνουν συγκρατημένη (και ορισμένες μηδενική) χρήση της άντλησης ρευστότητας από την ΕΚΤ στην προσεχή δημοπρασία του Δεκεμβρίου. Η ΤτΕ δεν έχει θέσει θέμα απαγόρευσης, ωστόσο ο διοικητής κ. Προβόπουλος ανησυχεί που δεν μεριμνούν ορισμένες τράπεζες, απολαμβάνοντας τη ρευστότητα του ευρωσυστήματος.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το αρθρο στην Καθημερινή

Απογοητευμένα εμφανίζονται επιτελικά στελέχη τραπεζών από τον προϋπολογισμό του 2010 που κατατέθηκε την περασμένη Παρασκευή στη Βουλή, αλλά και γενικότερα από τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης. Τα τραπεζικά στελέχη θεωρούν ότι οι δράσεις και οι ρυθμοί της κυβέρνησης δεν συμβαδίζουν με τον χαρακτηρισμό του πρωθυπουργού κ. Γιώργο Παπανδρέου ότι η χώρα και η οικονομία βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Διασυρμός

Οι επιτελείς των τραπεζών κάνουν πλέον ανοιχτά λόγο για τεράστιο δημοσιονομικό πρόβλημα και τον κίνδυνο η χώρα να διασυρθεί διεθνώς.

Προβλέπουν ότι ο χρόνος μετρά εναντίον μας και καθημερινά η χώρα πλησιάζει στο αρνητικό σενάριο: δηλαδή την καθίζηση της οικονομίας, την περαιτέρω υποχώρηση της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγοράς και εν τέλει την ενεργοποίηση ενός φαύλου κύκλου που θα οδηγήσει σε μεγάλη κοινωνική αναταραχή. Σημειώνουν ότι η βύθιση του Χρηματιστηρίου και η μεγάλη διεύρυνση του περιθωρίου (spread) δανεισμού του Δημοσίου αντανακλούν την ολοένα και αυξανόμενη ανησυχία για τη δυνατότητα της κυβέρνησης να αναμετρηθεί με τις μεγάλες προκλήσεις και να προχωρήσει σε δραστικές μεταρρυθμίσεις. Τα ίδια στελέχη χαρακτηρίζουν απογοητευτικό τον προϋπολογισμό ο οποίος εστιάζει, για άλλη μια χρονιά, στο σκέλος των εσόδων και αφήνει ανέγγιχτο τον μεγάλο ασθενή: τις δαπάνες και την αποδοτική κατανομή των εσόδων.

Αμφιβολίες για το αποτέλεσμα

Επίσης, αμφιβάλλουν για τις δυνατότητες επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί για την αύξηση των εσόδων, δεδομένου ότι η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση. «Η πολιτεία αδυνατούσε να επιτύχει τους φορολογικούς στόχους στις ημέρες της ευφορίας, όταν η οικονομική δραστηριότητα ανθούσε», παρατηρούν δηκτικά.

Οι τραπεζίτες υπογραμμίζουν ότι αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα είναι να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές. Μόνο αν πείσουμε τους ξένους δανειστές θα μπορέσουμε με άνεση να καλύπτουμε τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας, σημειώνουν. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα σε γενναίες διαρθρωτικές αλλαγές, στην εφαρμογή καινοτόμων πολιτικών και σε ρήξη με ομάδες συμφερόντων που επιβιώνουν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Πολυετής ύφεση

Παράλληλα, οι τραπεζίτες προειδοποιούν ότι αν παραμείνουμε σε αδράνεια και ακολουθήσουμε την παθητική λογική διαχείρισης των προηγούμενων ετών, τότε η ελληνική οικονομία και παρασυρθεί από τη δίνη μιας πρωτοφανούς «εγχώριας κρίσης», οδηγώντας τη χώρα σε πολυετή ύφεση με δυσβάστακτο κόστος για όλους.

Οι ξένοι πάντως φαίνεται ότι προβλέπουν τα χειρότερα. Σε αυτό αποδίδονται οι πιέσεις στο ελληνικό Χρηματιστήριο, που οδήγησαν σε πτώση των τραπεζικών, και όχι μόνο, μετοχών την προηγούμενη εβδομάδα αλλά και η εκτίναξη του spread στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων πέντε μηνών.

Οι αναλυτές του οίκου αξιολόγησης Moody’s εκτιμούν ότι το πιθανότερο είναι να διογκωθούν τα προβλήματα της χώρας την επόμενη πενταετία. Μάλιστα, ο οίκος Moody’s διατύπωσε την ανησυχία της για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας όχι μόνο για το 2010 ή το 2011, αλλά για τα επόμενα 10 χρόνια.

Γιαννης Παπαδογιάννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή

Αναλυτικά σχέδια για το χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο αντικατάστασης των κεφαλαίων που έχουν αντλήσει από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχουν καταθέσει στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) οι εμπορικές τράπεζες.

Αφορούν τη σταδιακή αντικατάσταση των 40 δισ. ευρώ που έχουν αντλήσει από την ΕΚΤ, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων, τα 28,5 δισ., λήγουν τον προσεχή Ιούνιο. Επιπλέον 7,5 δισ. ευρώ λήγουν τον Σεπτέμβριο του 2010. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις η ΕΚΤ θα προχωρήσει στον τερματισμό της έκτακτης χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών τραπεζών για την αντιμετώπιση της κρίσης και η δημοπρασία τον προσεχή Δεκέμβριο, εκτός απροόπτου, θα είναι η τελευταία. Η υπερβολική εκμετάλλευση του μέτρου ρευστότητας από τις εγχώριες τράπεζες (έχουν αντλήσει υπερδιπλάσια κεφάλαια από αυτά που τους αντιστοιχούν) έχει προκαλέσει την ενόχληση της ΕΚΤ, ενώ αναλυτές σημειώνουν ότι η τακτική αυτή των τραπεζών γίνεται είτε για λόγους αποκόμισης «εύκολων» κερδών (επωφελούμενες από τις διαφορές επιτοκίων), είτε γιατί τελικά η κατάσταση δεν είναι τόσο ρόδινη όσο παρουσιάζεται από τις τράπεζες.

Σε κάθε περίπτωση η ΤτΕ, σε συνεννόηση με την ΕΚΤ, έχει βάλει «φρένο» στην τακτική αυτή των τραπεζών και ήδη από την τελευταία δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο σύστησε στις τράπεζες να κάνουν συγκρατημένη χρήση του μέτρου.

Ακόμα πιο αυστηρή στάση αναμένεται να τηρήσει στην προσεχή δημοπρασία του Δεκεμβρίου, ωστόσο δεν τίθεται θέμα απαγόρευσης. Σε συνεννόηση με το οικονομικό επιτελείο η κεντρική τράπεζα με χθεσινή ανακοίνωσή της διευκρινίζει ότι: «η Τράπεζα της Ελλάδος έχει υποδείξει σε ένα αριθμό τραπεζών να επιδείξουν σύνεση ως προς τον βαθμό συμμετοχής τους στο πρόγραμμα παροχής ρευστότητας δωδεκάμηνης διάρκειας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, του μηνός Δεκεμβρίου, ώστε να διευκολυνθεί η έξοδός τους από τα έκτακτα και προσωρινά μέτρα του Ευρωσυστήματος όταν αυτά αποσυρθούν. Σε καμία περίπτωση η σύσταση αυτή δεν αποτελεί απαγόρευση και πολύ περισσότερο δεν συνδέεται με τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου που έχουν στην κατοχή τους ή που επιθυμούν να αγοράσουν οι τράπεζες». Οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική κατάσταση και τις επιπτώσεις στις τράπεζες τροφοδότησαν χθες εκτεταμένες ρευστοποιήσεις τραπεζικών μετοχών στο Χ.Α.

Τρεις πηγές κεφαλαίων

Επιτελικά στελέχη τραπεζών υπογραμμίζουν ότι η αντικατάσταση των κεφαλαίων θα γίνει μέσω τριών πηγών: της χρησιμοποίησης ομολόγων του Δημοσίου ως εγγύηση για την άντληση ρευστότητας, της έκδοσης κεκαλυμμένων ομολογιών και της έκδοσης ομολόγων.

Σημειώνουν ότι η αντικατάσταση των κεφαλαίων θα γίνει ομαλά, στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που υπάρχουν στις αγορές, και ήδη οι περισσότερες εγχώριες τράπεζες αντλούν κεφάλαια από τις αγορές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Eurobank πρόσφατα προχώρησε στην αποπληρωμή 5 δισ. ευρώ που είχε αντλήσει μέσω του ευρωσυστήματος, μειώνοντας στο μισό τη χρηματοδότησή της από την ΕΚΤ. Παράλληλα, προχώρησε στην αποπληρωμή 500 εκατ. που είχε αντλήσει από το σχέδιο στήριξης μέσω της έκδοσης ομολόγων. Ανάλογες δράσεις έχουν αναλάβει και οι άλλες τράπεζες. Οπως υπογραμμίζουν στελέχη τραπεζών, το πρόβλημα δεν είναι το πώς θα αναχρηματοδοτήσουν τις υποχρεώσεις τους οι τράπεζες, αλλά το πώς θα διαχειριστεί η Πολιτεία το τεράστιο δημοσιονομικό πρόβλημα.

Γιαννης Παπαδογιαννης

Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή.

Σε ταραγμένα νερά θα πρέπει να πλεύσουν τους επόμενους μήνες οι εγχώριες τράπεζες συμπαρασυρόμενες από τη δημοσιονομική δίνη που πλήττει τη χώρα και η οποία αναμένεται να ενταθεί, καθώς, προ των πυλών βρίσκεται το φάσμα της υποβάθμισης.

Οι εμπορικές τράπεζες καλούνται να διαχειριστούν τη χειρότερη δοκιμασία μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης: τη σταδιακή αντικατάσταση των 40 δισ. ευρώ που έχουν αντλήσει από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων, τα 28,5 δισ. ευρώ, λήγουν τον προσεχή Ιούνιο. Επιπλέον 7,5 δισ. ευρώ λήγουν τον Σεπτέμβριο του 2010. Η αντικατάσταση των κεφαλαίων αυτών θα πρέπει να γίνει όχι μόνο σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, καθώς πολλές ευρωπαϊκές τράπεζες θα αντλήσουν κεφάλαια από τις αγορές, αλλά και με την αξιοπιστία της χώρας να διολισθαίνει ολοένα και χαμηλότερα. Ενα βήμα πριν από την υποβάθμιση της χώρας, κάτι που θα έχει άμεση επίπτωση στις επιχειρήσεις, οι εγχώριες τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες όχι μόνο με την αύξηση του κόστους δανεισμού, αλλά κυρίως με την περιορισμένη διαθεσιμότητα των επενδυτικών κεφαλαίων ειδικά για χώρες με μεγάλα δημοσιονομικά προβλήματα όπως η Ελλάδα. Η υποβάθμιση των ελληνικών ομολόγων θα επηρεάσει και τις εκδόσεις των τραπεζών καθώς τα επενδυτικά κεφάλαια που τοποθετούνται μόνο σε υψηλής αξιολόγησης εκδόσεις θα μας γυρίσουν την πλάτη. Ακόμα χειρότερα οι τράπεζες θα δυσκολευτούν να χρησιμοποιήσουν τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου ως εγγύηση για την άντληση ρευστότητας από άλλες πηγές.

Η πρώτη μη συμβατική διευκόλυνση που είχε παραχωρήσει η ΕΚΤ, η χορήγηση φτηνού χρήματος διάρκειας ενός έτους, σύντομα θα τερματιστεί. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, κ. Ζαν Κλοντ Τρισέ, σε πρόσφατη συνέντευξή του ουσιαστικά προανήγγειλε τον τερματισμό της έκτακτης χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών τραπεζών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης. Ετσι η δημοπρασία που θα πραγματοποιηθεί τον προσεχή Δεκέμβριο από την ΕΚΤ για τη χορήγηση ρευστότητας ετήσιας διάρκειας, εκτός απροόπτου, θα είναι η τελευταία. Μετά η ΕΚΤ θα επιστρέψει σε φυσιολογικούς ρυθμούς, διατηρώντας γραμμές χρηματοδότησης προς τις εμπορικές τράπεζες, η διάρκεια των οποίων όμως δεν θα ξεπερνά τους 3 μήνες.

Στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου οι εγχώριες τράπεζες είτε δεν θα συμμετάσχουν είτε θα αντλήσουν περιορισμένα κεφάλαια, καθώς η Τράπεζα της Ελλάδος έχει βάλει φραγμό στην άντληση πρόσθετων κεφαλαίων από την ΕΚΤ θεωρώντας ότι έχουν κάνει κατάχρηση. Μάλιστα στην τελευταία δημοπρασία της ΕΚΤ που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, η ΤτΕ «υποχρέωσε» τις εγχώριες τράπεζες να περιοριστούν στα 7,5 δισ. ευρώ έναντι των 15 δισ. που επιδίωκαν να αντλήσουν. Η ΤτΕ ζητά με έμφαση από τις εμπορικές τράπεζες να κινηθούν γρήγορα και να φροντίσουν από τώρα για την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ρευστότητας. Οι ελληνικές τράπεζες έκαναν κατάχρηση της χρηματοδοτικής βοήθειας της ΕΚΤ όχι τόσο γιατί αντιμετώπιζαν πρόβλημα ρευστότητας όσο για την αποκόμιση «εύκολων» κερδών εκμεταλλευόμενες τις επιτοκιακές διαφορές. Τη σφοδρή ενόχλησή του για την τακτική αυτή μετέφερε ο διοικητής της ΤτΕ κ. Γεώργιος Προβόπουλος στην πρόσφατη συνέντευξή του στην «Κ», επισημαίνοντας δηκτικά ότι αν κάποιες τράπεζες εκμεταλλεύονται τη συγκεκριμένη ρευστότητα, δίκην κερδοσκοπικού arbitrage, δεν πράττουν σωστά.

Πέραν τις έκτακτης χρηματοδότησης η δεύτερη μεγάλη βοήθεια που προσέφερε η ΕΚΤ στις ευρωπαϊκές τράπεζες ήταν η αποδοχή τίτλων σχετικά χαμηλής διαβάθμισης (ΒΒΒ) ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας. Και αυτή η μη συμβατική ενέργεια θα αποσυρθεί, και η ΕΚΤ θα αποδέχεται μόνον υψηλής ποιότητας τίτλους ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας. Ο μεγάλος φόβος των επιτελών των εγχώριων τραπεζών είναι το 2010 να έχουμε υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας και παράλληλα η ΕΚΤ να αποφασίσει να αποδέχεται ως εγγύηση για τη χορήγηση ρευστότητας μόνον υψηλής ποιότητας τίτλους. Ο συνδυασμός αυτός θα μπορούσε να έχει εφιαλτικές επιπτώσεις για τις ελληνικές τράπεζες και ευρύτερα την εγχώρια οικονομία.

Στο περιθώριο των ξένων αγορών το Χρηματιστήριο
Με τα σύννεφα να πυκνώνουν πάνω από την εγχώρια οικονομία και τους Ευρωπαίους εταίρους να ασκούν αφόρητες πιέσεις στην κυβέρνηση, το Χρηματιστήριο Αθηνών κινείται έντονα πτωτικά. Αυτό που προβληματίζει τους πάντες δεν η πτώση, αλλά το γεγονός ότι μετά από καιρό το ελληνικό χρηματιστήριο αποσυντονίστηκε από τις μεγάλες αγορές του εξωτερικού. Η Σοφοκλέους, με τις τράπεζες και τις μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις, κινείται πτωτικά στο περιθώριο της θετικής πορείας των ξένων αγορών. Την προηγούμενη εβδομάδα ο Γενικός Δείκτης υποχώρησε κατά 4,17%, ο δείκτης των μετοχών υψηλής κεφαλαιοποίησης κατά 5,28% ενώ κατά 6,84% υποχώρησαν οι τράπεζες. Οι ειδικοί αποδίδουν την αντίθετη αυτή πορεία σε ένα συνδυασμό παραγόντων: το γεγονός ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών είχε υπεραπόδοση από τις αρχές του έτους, την υπό εξέλιξη μεγάλη αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Alpha Bank που «δεσμεύει» ρευστότητα, και φυσικά την τραγική δημοσιονομική κατάσταση της χώρας. Ωστόσο μερίδα αναλυτών αποδίδουν την εικόνα της αγοράς κυρίως στις ρευστοποιήσεις ξένων εξαιτίας του αυξανόμενου προβληματισμού για την κατάσταση της εγχώριας οικονομίας και τις δυνατότητες επιτυχούς διαχείρισης της εντεινόμενης δημοσιονομικής κρίσης.
Γιαννης Παπαδογιαννης
Δείτε το άρθρο στην Καθημερινή και εδώ το συμπλήρωμα.

Older Posts »